بلوک سفالی

بلوک سفال چیست؟

بلوک سفال (Hollow Clay Block) یک المان بنایی توخالی از جنس رس پخته‌شده در کوره است که با حفره‌های منظم هندسی، وظیفه پر کردن دیوارهای غیرسازه‌ای و نیمه‌باربر، کاهش وزن مرده سازه، ارتقای عایق حرارتی و صوتی، کنترل رطوبت و تضمین سرعت اجرا در اسکلت‌های بتنی و فولادی را بر عهده دارد. بلوک سفال با ترکیب خواص مکانیکی رس پخته، الگوی سوراخ‌کاری مهندسی و ابعاد مدولار، یکی از پرمصرف‌ترین مصالح تیغه‌چینی در پروژه‌های مسکونی و تجاری ایران محسوب می‌شود.

نکات مهندسی تولید، نگهداری و اجرای بلوک سفال

• کنترل ابعاد و مدولاریته (Dimensional Tolerance): تجربه کارگاهی نشان می‌دهد هیچ‌گاه نباید بلوک سفال را بدون کنترل رواداری طول، عرض و ارتفاع (معمولاً ±۳ تا ۵ میلی‌متر) مصرف کرد. انحراف ابعادی مستقیماً روی ضخامت ملات، شاقولی دیوار و مصرف دوغاب تأثیر می‌گذارد.
• مقاومت فشاری و الگوی حفره‌ها (Compressive Strength & Void Pattern): طراحی شبکه حفره‌ها باید به‌گونه‌ای باشد که ضمن کاهش وزن، مسیر انتقال بار یکنواخت بماند و از تمرکز تنش در جداره‌های نازک جلوگیری شود تا ترک‌های اجرایی و شکست موضعی رخ ندهد.
• جذب آب و آماده‌سازی پیش از چیدن: بلوک سفال خشک، آب ملات را به‌سرعت می‌مکد و پیوند چسبندگی (Bond Strength) را تضعیف می‌کند. خیس‌کردن کنترل‌شده سطح بلوک پیش از اجرا، از خشک‌شدن زودهنگام ملات و ایجاد درزهای باز جلوگیری می‌کند.

تحلیل جامع استانداردها و آیین‌نامه‌های بلوک سفال در صنعت ساختمان

بلوک سفال به‌عنوان یکی از اجزای کلیدی تیغه‌چینی در اسکلت‌های مدرن، نیازمند رعایت دقیق استانداردهای مهندسی و آیین‌نامه‌های ملی و بین‌المللی است. این استانداردها مسیر مشخصی برای تضمین کیفیت مصالح، کنترل جذب آب، مدیریت دوام در برابر یخ‌زدگی و اطمینان از رفتار لرزه‌ای دیوارهای غیرسازه‌ای ارائه می‌دهند. جدول ارائه‌شده، مجموعه‌ای جامع از مراجع معتبر را در قالب کاربردهای مختلف تولید و اجرای بلوک سفال نمایش می‌دهد. در ادامه مهم‌ترین نکات فنی این استانداردها بررسی می‌شود.

نقش مبحث هشتم و استانداردهای ملی در تضمین کیفیت دیوار سفالی

مبحث هشتم مقررات ملی و استانداردهای مرتبط آجر و بلوک رسی، مراجع قانونی طراحی و اجرای دیوارهای بنایی هستند. این مباحث اطمینان می‌دهند بلوک سفال با ملات مناسب، ضخامت بند کنترل‌شده و جزئیات اتصال به ستون و تیر اجرا شود. دیوارهای اجراشده با بلوک سفال بدون مهار لرزه‌ای، در زلزله مستعد ترک قطری و ریزش خارج از صفحه هستند و طبق آیین‌نامه باید با وال‌پست، میلگرد بستر یا بست‌های فلزی مهار شوند.

استانداردهای ASTM و الزامات فیزیکی بلوک سفال

استانداردهای ASTM در حوزه آجر و بلوک رسی توخالی، چارچوب آزمون مقاومت فشاری، جذب آب ۲۴ ساعته و دوام در چرخه‌های یخ‌آب را مشخص می‌کنند. بر اساس این رویکرد، محموله بلوک سفال تحویل‌شده به کارگاه باید از نظر یکنواختی پخت، عدم وجود ترک‌های عمیق و سلامت جداره‌ها کنترل شود. جذب آب بیش از حد، پیوند ملات را تضعیف و خطر شوره (Efflorescence) را افزایش می‌دهد.

وظیفه آیین‌نامه‌های بنایی در مدیریت اتصال و ملات

آیین‌نامه‌های بنایی (نظیر ACI 530/TMS) تأکید دارند که کیفیت دیوار فقط تابع مقاومت بلوک سفال نیست؛ بلکه به عیار ملات، پرشدگی بندهای افقی و قائم، و پیوستگی قفل‌وبست بستگی دارد. اجرای بند قائم ناقص (Dry Joint) یکی از دلایل رایج کاهش مقاومت برشی دیوار و نفوذ صوت و رطوبت است و باید در کنترل کیفیت کارگاهی به‌شدت رد شود.

اهمیت الزامات ایمنی در حمل و دیوارچینی بلوک سفال

پالت‌های بلوک سفال سنگین و شکننده هستند. سقوط پالت، برش نادرست با فرز، و کار روی داربست ناپایدار از ریسک‌های اصلی کارگاه‌اند. الزامات ایمنی ایجاب می‌کند حمل با لیفتراک یا چرخ‌دستی استاندارد انجام شود، پالت‌ها روی سطح تراز چیده شوند و کارگران هنگام برش از تجهیزات حفاظت فردی استفاده کنند.

نگاهی مهندسی به مشخصات فنی، ابعاد و رفتار سازه‌ای بلوک سفال

در سیستم‌های دیوارچینی با بلوک سفال، هندسه حفره‌ها، ضخامت جداره، مقاومت فشاری و ضریب هدایت حرارتی عناصر اصلی عملکرد هستند. استانداردها و ضوابط اجرایی متعددی به‌منظور جلوگیری از ترک‌های ناشی از نشست، افت عایق‌کاری، و ناپایداری خارج از صفحه دیوار، در جایگاه تضمین کیفیت پروژه‌های ساختمانی قرار دارند.

اهمیت هندسه حفره‌ها در وزن و عایق حرارتی

حفره‌های موازی در بلوک سفال مسیر انتقال حرارت را طولانی‌تر کرده و مقاومت حرارتی را افزایش می‌دهند. هرچه الگوی حفره مهندسی‌تر و درصد فضای خالی کنترل‌شده‌تر باشد، وزن مرده دیوار کمتر و عملکرد انرژی بهتر خواهد بود. با این حال، جداره‌های بسیار نازک می‌توانند در حمل و برش آسیب‌پذیر شوند.

بهترین آزمون‌های کنترل کیفیت: مقاومت فشاری، جذب آب و رواداری ابعادی

کنترل کیفیت بلوک سفال پیش از دیوارچینی حیاتی است. آزمون مقاومت فشاری نمونه‌ها، اندازه‌گیری جذب آب و کنترل ابعاد با کولیس یا شابلون کارگاهی، از پذیرش بلوک‌های زیرپخت یا تاب‌دار جلوگیری می‌کند. بلوک سفال با جذب آب نامتعارف، مصرف ملات را بالا برده و زمان گیرش را مختل می‌کند.

اهمیت مهار لرزه‌ای و پرهیز از دیوارهای آزاد بلند

دیوارهای تیغه‌ای با بلوک سفال در اسکلت بتنی، اگر بدون وال‌پست و بست به ستون متصل نشوند، در زلزله رفتار صلب-شکننده نشان می‌دهند. تیم‌های نظارتی شرکت ساختمانی صاد اجرای وال‌پست، میلگرد بستر (Bed Joint Reinforcement) و درز انقطاع بین دیوار و اسکلت را برای کنترل ترک و جلوگیری از ریزش الزام می‌کنند.

راهنمای جامع انتخاب ضخامت و تیپ بلوک سفال

انتخاب ضخامت ۱۰، ۱۵ یا ۲۰ سانتی‌متری بلوک سفال باید بر اساس نوع دیوار (داخلی/خارجی)، الزامات صوتی، بارگذاری موضعی و جزئیات نازک‌کاری باشد. شرکت ساختمانی صاد با تسلط بر ضوابط معماری و انرژی، تیپ بلوک سفال را متناسب با پلان و اقلیم پروژه پیشنهاد می‌دهد تا هم سبک‌سازی و هم عملکرد جداره تأمین شود.

جمع‌بندی و راهنمای مهندسی برای انتخاب بلوک سفال بهینه

درک درست از کاربرد دیوار، تعیین‌کننده تیپ و کیفیت بلوک سفال است. بلوک سفال زیرپخت یا تاب‌دار، حتی با ملات عالی، دیوار معیوب می‌سازد. نمونه‌های اجرایی متعدد در شرکت ساختمانی صاد نشان می‌دهد کنترل ورودی مصالح و آموزش اکیپ بنایی، بیش از هر عامل دیگری کیفیت نهایی را تضمین می‌کند.

مزایای استفاده از بلوک سفال در دیوارچینی

1. مدیریت وزن سازه و توجیه اقتصادی مناسب

• بلوک سفال نسبت به آجر فشاری توپر، وزن مرده کمتری به اسکلت وارد می‌کند و در عین حال قیمت تمام‌شده رقابتی دارد. در پروژه‌های انبوه‌سازی، این ترکیب سبک‌سازی و هزینه، صرفه‌جویی قابل‌توجهی ایجاد می‌کند.

2. ارتقای عایق حرارتی و آسایش حرارتی (Thermal Performance)

• حفره‌های داخلی بلوک سفال مقاومت حرارتی دیوار را افزایش داده و نوسان دمای داخلی را کاهش می‌دهند. این ویژگی در تکمیل سیستم عایق و کاهش مصرف انرژی نقش مهمی دارد.

3. سرعت اجرا و مدولاریته کارگاهی

• ابعاد بزرگ‌تر نسبت به آجر سنتی، تعداد بندها و زمان دیوارچینی را کم می‌کند. اکیپ‌های ماهر با بلوک سفال می‌توانند تیغه‌های داخلی را با راندمان بالا اجرا کنند.

4. قابلیت برش، شیارزنی و اجرای تأسیسات

• بلوک سفال امکان شیارزنی کنترل‌شده برای عبور لوله و کابل را فراهم می‌کند؛ البته با رعایت عمق مجاز و ترمیم مناسب تا از تضعیف موضعی دیوار جلوگیری شود.

معایب و چالش‌های اجرای دیوار با بلوک سفال

1. شکنندگی در حمل و حساسیت به ضربه‌های کارگاهی

• لبه‌ها و جداره‌های نازک بلوک سفال در تخلیه غیراصولی به‌راحتی می‌شکنند. پرت مصالح در صورت مدیریت ضعیف انبارش می‌تواند هزینه را بالا ببرد.

2. نیاز به مهارت در اجرای بند قائم و شاقولی

• اجرای غیراصولی بند قائم خالی، دیوار را از نظر صوتی، حرارتی و مقاومتی ضعیف می‌کند. نیروی انسانی کم‌تجربه کیفیت نهایی را به‌شدت تحت تأثیر قرار می‌دهد.

3. حساسیت به رطوبت ملات و شرایط اقلیمی

• در هوای بسیار گرم، ملات روی بلوک سفال سریع خشک می‌شود و پیوند ضعیف می‌گردد. در اقلیم‌های مرطوب نیز نگهداری نادرست پالت‌ها خطر شوره و افت کیفیت را افزایش می‌دهد.

4. محدودیت در دیوارهای باربر سنگین بدون طراحی ویژه

• بلوک سفال عمدتاً برای دیوارهای غیرسازه‌ای و نیمه‌باربر سبک مناسب است. استفاده باربر بدون محاسبات و جزئیات تقویتی می‌تواند خطرآفرین باشد.

تجهیزات و متعلقات مورد استفاده در تولید و اجرای بلوک سفال

انتخاب دقیق تجهیزات تولید کارخانه‌ای و ابزار اجرای کارگاهی، در کیفیت نهایی دیوار با بلوک سفال نقش حیاتی دارد و باید با تیپ پروژه، حجم دیوارچینی و شرایط اقلیمی هماهنگ باشد. در زنجیره تأمین، کیفیت کوره پخت، یکنواختی اکستروژن و بسته‌بندی پالت، و در کارگاه، ابزار تراز، شاقول، ماله و اره الماسه تعیین‌کننده راندمان هستند.

اجرای دیوار استاندارد با بلوک سفال نیازمند ملات ماسه-سیمان با دانه‌بندی مناسب، آب تمیز و در صورت نیاز افزودنی‌های بهبوددهنده کارایی است. در پروژه‌هایی که سرعت و یکنواختی اهمیت دارد، استفاده از ملات آماده یا میکسر کارگاهی کنترل‌شده، کیفیت بندها را پایدار نگه می‌دارد.

تجهیزات جانبی نظیر وال‌پست، ناودانی، میلگرد بستر، بست‌های اتصال به ستون و فوم درز انقطاع، برای رفتار لرزه‌ای دیوارهای بلوک سفال ضروری‌اند. این اجزا از ترک‌های ناشی از اندرکنش دیوار و اسکلت جلوگیری می‌کنند و در پروژه‌های اسکلت‌دار تنها گزینه مهندسی ایمن محسوب می‌شوند.

علاوه بر مصالح، کیفیت ابزار برش و شیارزنی از عوامل تأثیرگذار بر پرت و دوام دیوار است. شرکت ساختمانی صاد با تکیه بر دانش اجرایی مهندسان کارگاه، بر اساس تیپ بلوک سفال و جزئیات معماری، بهترین ترکیب مصالح و اتصالات را انتخاب می‌کند؛ این رویکرد باعث کاهش دوباره‌کاری و افزایش راندمان تیغه‌چینی می‌گردد.

اهمیت کیفیت ملات، اتصال و جزئیات اجرایی دیوارهای سفالی

ملات و جزئیات اتصال در دیوارهای بلوک سفال بسیار حساس هستند، زیرا پدیده‌هایی نظیر ترک مویی، نفوذ صوت، نشت رطوبت و ناپایداری خارج از صفحه همواره آن‌ها را تهدید می‌کند. یک سیستم اجرایی استاندارد باید ویژگی‌های کیفی دقیقی داشته باشد که تأثیر مستقیم بر دوام دارد.

• جنس و کیفیت ملات: ملات باید با نسبت مناسب سیمان به ماسه، کارایی کافی و آب تمیز ساخته شود. ملات خیلی خشک یا خیلی شل، پیوند با بلوک سفال را مختل می‌کند.
• پرشدگی کامل بندها: بند افقی و قائم باید کامل پر شود. بند قائم خالی یکی از رایج‌ترین عیوب کارگاهی در دیوار بلوک سفال است.
• اتصالات به اسکلت: استفاده از وال‌پست و بست‌های استاندارد برای مهار دیوارهای بلند و دهانه‌های بزرگ الزامی است.
• درز انقطاع و نازک‌کاری: ایجاد درز انعطاف‌پذیر بین دیوار و تیر/ستون و اجرای صحیح رابیتس یا توری در محل‌های حساس، از ترک‌های گچ جلوگیری می‌کند.

بی‌توجهی به این مشخصات باعث مشکلاتی همچون ترک‌های مورب، طبله‌کردن نازک‌کاری، انتقال صوت بین واحدها و در نهایت نارضایتی بهره‌بردار می‌شود که نیازمند تخریب موضعی و هزینه‌های ترمیم سنگین خواهد بود.

مراحل گام به گام دیوارچینی با بلوک سفال

1. آماده‌سازی سطح، ریسمان‌کشی و کنترل تراز

• اولین گام، پاک‌سازی بستر، کنترل تراز کف، علامت‌گذاری محور دیوار و ریسمان‌کشی دقیق است تا ردیف اول بلوک سفال کاملاً شاقول و هم‌راستا چیده شود.

2. خیس‌کردن کنترل‌شده بلوک سفال و ساخت ملات

• بلوک سفال بسیار خشک پیش از اجرا مرطوب می‌شود (نه غرقاب) و ملات با کارایی مناسب تهیه می‌گردد تا جذب آب ناگهانی رخ ندهد.

3. چیدن ردیف‌ها با قفل‌وبست و پر کردن بندها

• بلوک‌ها با هم‌پوشانی مناسب چیده شده، بند افقی و قائم پر می‌شود و شاقولی در فواصل کوتاه کنترل می‌گردد.

4. نصب اتصالات لرزه‌ای و جزئیات بازشوها

• وال‌پست‌ها، بست‌های ستون، نعل‌درگاه و تقویت اطراف در و پنجره هم‌زمان با پیشرفت دیوار اجرا می‌شوند.

5. عمل‌آوری، تمیزکاری و آماده‌سازی برای نازک‌کاری

• پس از اتمام، بندهای اضافی جمع‌آوری، سطح تمیز و در شرایط گرم از خشک‌شدن سریع ملات جلوگیری می‌شود تا دیوار برای گچ یا سیمان‌کاری آماده باشد.

نکات اجرایی کلیدی و ترفندهای کارگاهی بلوک سفال

• انبارش صحیح پالت‌ها: بلوک سفال باید روی سطح صاف، دور از آب‌گرفتگی و با پوشش مناسب نگهداری شود تا از شکستگی و جذب رطوبت خاک جلوگیری گردد.
• ممنوعیت استفاده از بلوک شکسته در نقاط بحرانی: قطعات خردشده فقط در محل‌های کم‌اهمیت و با پرشدگی کامل ملات قابل استفاده‌اند؛ در گوشه‌ها و اطراف بازشوها نباید مصرف شوند.
• کنترل ضخامت بند ملات: بند خیلی ضخیم مصرف مصالح را بالا می‌برد و مقاومت دیوار را کم می‌کند؛ بند خیلی نازک نیز تراز را مختل می‌سازد.
• اجرای کامل بند قائم: بند قائم خالی یکی از مهم‌ترین دلایل ضعف صوتی و حرارتی دیوار بلوک سفال است.
• رعایت ارتفاع چیدن روزانه: چیدن بیش از حد در یک روز بدون گیرش کافی، خطر کج‌شدن و نشست ردیف‌های زیرین را افزایش می‌دهد.
• شیارزنی اصولی تأسیسات: شیار عمیق و غیراصولی جداره بلوک سفال را تضعیف می‌کند؛ مسیر تأسیسات باید از پیش برنامه‌ریزی شود.
• مهار دیوارهای بلند: برای ارتفاع و طول زیاد، وال‌پست و میلگرد بستر الزامی است.
• هماهنگی با نازک‌کاری: محل‌های اتصال دیوار به اسکلت باید با توری یا جزئیات ضدترک آماده شوند تا گچ طبله نکند.

عیوب رایج در دیوارچینی سفالی و روش‌های پیشگیری

در اجرای دیوار با بلوک سفال، مشکلاتی مانند ترک‌های مورب، بند قائم خالی، شوره، شکستگی لبه و ناپایداری خارج از صفحه از موارد متداولی هستند که کیفیت و دوام را تهدید می‌کنند. بسیاری از این ایرادات ناشی از ضعف کنترل کیفیت مصالح، ملات نامناسب و نبود جزئیات لرزه‌ای است.

• ترک‌های ناشی از اندرکنش دیوار و اسکلت: معمولاً به‌علت نبود درز انقطاع و بست انعطاف‌پذیر رخ می‌دهد. اجرای درز و وال‌پست راه‌حل استاندارد است.
• کاهش عایق صوتی و حرارتی: بندهای ناقص و حفره‌های پرنشده مسیر نشت ایجاد می‌کنند. پر کردن کامل بندها و جزئیات صحیح گوشه‌ها ضروری است.
• شوره و لکه‌های سفید (Efflorescence): ناشی از املاح محلول و رطوبت است. انبارش خشک، ملات تمیز و جلوگیری از نفوذ آب سطحی پیشگیری می‌کند.
• شکست و پرت بالای بلوک سفال: تخلیه پرتابی و چیدمان نامنظم پالت‌ها عامل اصلی است. حمل مکانیزه و آموزش کارگران پرت را به‌شدت کم می‌کند.

برای حفظ کیفیت دیوارهای بلوک سفال، ضروری است اکیپ بنایی مهارت کافی در شاقول‌گیری، بندکشی و نصب اتصالات داشته باشد و این روند تحت نظارت مهندسین کارگاه اجرا شود. شرکت ساختمانی صاد با بهره‌گیری از تیم تخصصی اجرای اسکلت و تیغه‌چینی، تضمین‌کننده دیوارهای پایدار، کم‌ترک و منطبق با استاندارد در پروژه‌های مختلف است.

بلوک سفال یک مصالح پایه‌ای با راندمان مناسب برای تیغه‌چینی پروژه‌های اسکلت‌دار است، اما به حمل اصولی، ملات باکیفیت و جزئیات لرزه‌ای نیاز دارد. مصالح جایگزین هر کدام در وزن، عایق و هزینه نقاط قوت خود را دارند و انتخاب نهایی باید بر اساس پلان، اقلیم و بودجه مهندسی شود.

قیمت‌گذاری و هزینه خرید و اجرای بلوک سفال

برآورد دقیق هزینه تأمین و اجرای بلوک سفال نیازمند آنالیز بهای تعداد، تیپ ابعادی، فاصله حمل از کارخانه، پرت کارگاهی و دستمزد اکیپ بنایی است. تخمین اشتباه می‌تواند منجر به خرید بلوک سفال بی‌کیفیت و افزایش دوباره‌کاری نازک‌کاری شود. هزینه نهایی تابع قیمت روز کارخانه، کرایه حمل، ملات مصرفی و جزئیات وال‌پست است.

آنالیز بهای خرید: تیپ، مقاومت و کیفیت پخت

بخش عمده هزینه مصالح به تیپ بلوک سفال (۱۰، ۱۵، ۲۰ سانتی) و کیفیت پخت بستگی دارد. بلوک زیرپخت ارزان‌تر اما پرریسک است. در محاسبات متره، تعداد دقیق به‌همراه درصد پرت منطقی (معمولاً بر اساس شرایط حمل و برش) لحاظ می‌شود.

تأثیر لجستیک و کرایه حمل بر قیمت تمام‌شده

فاصله کارخانه تا کارگاه و امکان تخلیه با لیفتراک، قیمت تمام‌شده بلوک سفال را تغییر می‌دهد. حمل نامناسب علاوه بر هزینه، پرت شکستگی را افزایش می‌دهد و مزیت اقتصادی مصالح را از بین می‌برد.

هزینه‌های پنهان: ملات، وال‌پست و ترمیم نازک‌کاری

یکی از اشتباهات رایج، نادیده‌گرفتن هزینه ملات، اتصالات فلزی و ترمیم ترک‌های بعدی است. اجرای غیراصولی دیوار بلوک سفال هزینه گچ‌کاری و بازسازی را چند برابر می‌کند.

دستمزد اکیپ بنایی و کیفیت اجرا

دستمزد استادکار و کارگر ماهر به‌دلیل تأثیر مستقیم بر شاقولی، بندکشی و جزئیات بازشوها اهمیت دارد. استفاده از تیم مجرب اگرچه دستمزد بالاتری دارد، هزینه کل چرخه عمر دیوار را کاهش می‌دهد.

تجربیات کارگاهی شرکت ساختمانی صاد در پروژه‌های بنایی

در یکی از پروژه‌های مسکونی اسکلت بتنی، علت اصلی ترک‌های گسترده نازک‌کاری، اجرای دیوارهای بلند با بلوک سفال بدون وال‌پست کافی و بند قائم ناقص تشخیص داده شد. تیم اجرایی شرکت ساختمانی صاد در فاز اصلاحی با نصب وال‌پست‌های میانی، میلگرد بستر در ترازهای مشخص و ترمیم موضعی بندها، پایداری خارج از صفحه دیوار را تأمین و مسیر ترک‌ها را کنترل نمود. این تجربه نشان داد جزئیات اجرایی به اندازه کیفیت خود بلوک سفال اهمیت دارد.

چالش انبارش و پرت مصالح در کارگاه‌های پرتراکم شهری

بر اساس تجربیات کارگاهی مهندسان شرکت ساختمانی صاد، یکی از معضلات اصلی در پروژه‌های شهری، محدودیت فضای دپو و تخلیه غیراصولی پالت‌های بلوک سفال است که پرت شکستگی را به‌شدت بالا می‌برد. در پروژه‌های پیچیده، با برنامه‌ریزی تحویل مرحله‌ای، چیدمان استاندارد پالت و آموزش اکیپ حمل، میزان ضایعات کاهش یافت. این رویکرد ضمن حفظ کیفیت مصالح، هزینه تمام‌شده تیغه‌چینی را به‌طور محسوس کنترل کرد.

قیمت بلوک سفالی

بلوک سفالی یا تیغه سفال یکی از پر مصرف ترین مصالح ساختمانی برای ساخت دیوار است. بلوک سفالی برای دیوارچینی انواع دیوار داخلی و دیوار خارجی کاربرد دارد. در تولید بلوک سفال از خاک رس و در کوره مخصوص با دمایی نزدیک به 900 درجه سانتی‌گراد پخته میشود. فرآیند تصفیه خاک رس و همچنین پخت بلوک سفال بر کیفیت آن تأثیرگذار است. معمولاً بلوک سفال با کیفیت به رنگ قرمز است و بلوک سفالی درجه دو به رنگ زرد متمایل است. یکی از عوامل اصلی و در تعیین قیمت بلوک سفال نیز همین درجه یک بودن آن است. درجه یک بودن بلوک سفالی یعنی اینکه ابعاد آن دقیق و مهندسی باشد و همچنین فرآیند پخت آن کارخانه ای باشد و شوره نزند. بلوک سفالی درجه 2 معمولاً پس از مدتی شوره میزند که این امر منجر به شوره گچ و خاک رویه دیوار میشود. از این رو بهتر است که از بلوک درجه یک در ساخت دیوار استفاده کنید زیرا آسیبی به زیرسازی گچ وارد نشود. یکی از روش های تشخیص بلوک درجه در کارگاه ساختمانی یکدست بودن رنگ آن است به این صورت که رنگ روی بلوک ساختمانی در تمام نقاط آن باید یکنواخت و یکدست باشد و به تعبیری تنوع رنگ در آن وجود نداشته باشد، این تنوع رنگ مابین رنگ قرمز و زرد است. از آنجایی که تولید بلوک سفال در کارخانه با دستگاه های تمام اتوماتیک و در کوره انجام میگیرد ابعاد بلوک کاملاً مهندسی و دقیق است اما در برخی از کارگاه های تولیدی بلوک سفالی با استفاده از سیستم های نیمه اتومات تولید میشود که از این رو ابعاد آن دقیق نیست و در بازار به بلوک سفال درجه دو معروف است.

با توجه به ارزانی نسبی بلوک سفالی در ایران استفاده از آن بسیار معمول است. از مزایای بلوک سفالی در مقایسه با سایر بلوک های ساختمانی میتوان به ارزان بودن، در دسترس بودن آن و همچنین مقاومت مناسب آن در برابر آتش سوزی اشاره کرد. همچنین با توجه به سادگی کار با بلوک سفالی و این مسئله که اکثر بناهای ساختمان تیغه چینی با بلوک سفال و ملات ماسه و سیمان مرکب را به راحتی انجام میدهند استفاده از آن در ایران بسیار مرسوم است. البته باید در نظر داشت که در کنار مزایای بلوک سفال تیغه چینی با آن معایبی نیز دارد. به عنوان مثال زمان تیغه کشی با بلوک سفالی اندکی طولانی است و همچنین چنانچه بلوک سفالی نامرغوب باشد امکان بروز ترک در گچکاری خواهد بود. همچنین با توجه به ماهیت بلوک سفالی عایق بندی صوتی و حرارتی این نوع بلوک بسیار ضعیف است که معمولاً برای رفع این مشکل از فوم میانی در بلوک استفاده میشود. وجود فوم میتواند تا حدی میزان عایق صوتی و حرارتی بلوک را بالا ببرد و این مشکل را رفع کند. همچنین با توجه به وزن بالای این بلوک و همچنین ضخیم شدن لایه گچ کاری آن ممکن است وزن ساختمان افزایش پیدا کند که این مسئله در زمان زلزله آسیب پذیری ساختمان را به شدت افزایش میدهد. هر مترمربع از دیوار بلوک سفالی حدوداً 200 کیلوگرم وزن دارد که با توجه به مجموع بار دیوارهای پیرامونی و داخلی این مسئله منجر به افزایش وزن ساختمان میشود و افزایش وزن کل ساختمان منجر به افزایش نیروی اینرسی زلزله میشود. مقاومت خوب، سادگی کار با آن برای بنا و همچنین در دسترس بودن و ارزان بودن آن بلوک سفالی را یکی از پرکاربردترین مصالح ساختمانی کرده است. قیمت بلوک سفالی برای هر عدد از بلوک درج شده است اما خرید بلوک سفالی با توجه به نیاز پروژه و با توجه به ظرفیت ماشین باربری صورت میگیرد. معمولاً در تیغه کشی داخلی ساختمان از بلوک سفالی استفاده میشود و حمل آن نیز با انواع خودرو صورت میگیرد.

خرید بلوک سفالی

با توجه به پیوست ششم آیین نامه 2500 زلزله ایران در زمان دیوارکشی با بلوک سفالی باید از میلگرد بستر و بست U شکل استفاده کنیم و همچنین فاصله دو سانتی‌متری مابین بلوک سفالی و بست U را با استفاده از پشم سنگ و یونولیت باید پر کنیم. معمولاً برای دیوارکشی داخلی ساختمان از بلوک سفالی 7 سانتی و یا 10سانتی استفاده میشود. همچنین برای ساخت دیوار خارجی معمولاً از بلوک سفالی 15 و 20 سانتی استفاده میشود. همچنین در شرایطی که عایق صوتی و حرارتی برای ساخت دیوار مدنظر باشد بهتر است از بلوک سفالی فوم دار استفاده شود. بلوک ساختمانی سفالی در دو کارخانه تهران و اصفهان تولید میشود. بلوک سفالی تهران از نظر کیفیت از بلوک سفالی اصفهان بهتر است. همچنین هر کارخانه ای بلوک سفالی را در دو نوع درجه یک و درجه دو تولید میکند. در نوع درجه دو احتمال شوره زدن وجود دارد و همچنین ابعاد آن دقیق نیست و مقاومت آن در مقابل بار نیز کمتر است. به عنوان مثال برای بلوک سفالی 20 سانتی ظرفیت حمل نیسان معادل 400 بلوک سفالی و ظرفیت حمل خاور معادل 750 بلوک سفالی و ظرفیت حمل کامیون تک معادل 1250 بلوک سفالی و ظرفیت حمل کامیون جفت معادل 2000 بلوک سفالی است. البته در شرایطی که مسیر ناهموار باشد و محل پروژه آسفالت نباشد ممکن است این ظرفیت ها اندکی کمتر شود. فروش بلوک سفالی با ضمانت حداقل تعداد شکسته بوده و همچنین بلوک سفالی عاری از هرگونه شوره و آهک است و در محل پروژه به کارفرما تحویل میشود. یکی از مسائلی که پیش از خرید بلوک سفالی باید به آن توجه کرد این است که با توجه به شیوه بارگیری بلوک سفالی و همچنین حمل آن ممکن است مقداری از بلوک در حین حمل آسیب ببیند و یا اصطلاحاً بشکند، البته بلوک سفال شکسته نیز در ساختمان کاربرد دارد و معمولاً به عنوان بلوک نیمه از آن استفاده میشود. البته برخی از کارفرمایان نیز از بلوک سفال شکسته نیز در کفسازی استفاده میکنند که البته این کار مجاز نیست. در زمان خرید بهتر است که قیمت بلوک سفالی را با ضمانت حداقل شکسته قید شود. همچنین هزینه باربری بر اساس تعرفه اتحادیه تعیین میشود و در انواع ماشین باربری نیسان و خاور و کامیون و با انواع باربری های مجاز و دارای بیمه نامه و با ضمانت حداقل شکسته آماده ارسال به سراسر کشور است.