ملات ماسه و سیمان و کاربرد ملات

ملات ماسه و سیمان چیست؟

ملات ماسه و سیمان سیستمی یکپارچه از اختلاط کنترل شده سیمان پرتلند، ماسه دانه بندی شده و آب است که وظیفه تامین پیوستگی مصالح بنایی، انتقال تنش بین آجر و بلوک، پر کردن درزها، زیرسازی سطوح و تضمین بالاترین سطح دوام و مقاومت در اجرای دیوار، کف و اندودهای ساختمانی را بر عهده دارد.

نکات مهندسی طرح اختلاط و اجرای ملات ماسه و سیمان

• محاسبات نسبت اختلاط و کنترل نسبت آب به سیمان: تجربه کارگاهی نشان می دهد هرگز نباید ملات ماسه و سیمان را بدون محاسبه دقیق عیار، دانه بندی ماسه و نسبت آب به سیمان تیپ 2 (W/C) مستقر کرد. عملکرد ایمن و جلوگیری از افت مقاومت ارتباط مستقیمی با کیفیت ماسه، نوع سیمان و کنترل اسلامپ یا روانی ملات دارد.
• سیستم های دانه بندی و کنترل جداشدگی (Segregation Control): طراحی دانه بندی ماسه و روش اختلاط باید به گونه ای باشد که از پدیده های مخربی نظیر جداشدگی دانه ها، آب انداختگی و افت چسبندگی جلوگیری شود تا جریان ملات در درزها همواره یکنواخت و پیوسته بماند.
• سیستم عمل آوری و کنترل گیرش (Curing and Setting Control): گیرش ملات تحت تاثیر دمای محیط و رطوبت انجام می شود. عدم اجرای صحیح عمل آوری و محافظت در برابر تبخیر باعث ترک های انقباضی و کاهش مقاومت نهایی می شود.

تحلیل جامع استانداردها و آیین نامه های ملات ماسه و سیمان در صنعت ساختمان

ملات ماسه و سیمان و سامانه های تولید و اجرای آن به عنوان قلب تپنده اتصالات بنایی در کارگاه ها، نیازمند رعایت دقیق استانداردهای مهندسی و آیین نامه های ملی و بین المللی هستند. این استانداردها مسیر مشخصی را برای تضمین کیفیت هیدراتاسیون، مدیریت دوام درزها و اطمینان از عملکرد صحیح چسبندگی ارائه می دهند. جدول ارائه شده، مجموعه ای جامع از مراجع معتبر و دستورالعمل های اجرایی را در قالب کاربردهای مختلف ملات ماسه و سیمان به نمایش می گذارد. در اینجا مهم ترین نکات فنی و مهندسی این استانداردها را در قالب بخش های تخصصی بررسی می کنیم.

نقش مبحث نهم و استانداردهای سنگدانه در تضمین کیفیت مصالح

مبحث نهم مقررات ملی و استانداردهای ملی مرتبط با سیمان و ماسه به عنوان مراجع قانونی طراحی و اجرای مصالح، نقش حیاتی در حفظ کیفیت ملات ماسه و سیمان دارند. این مباحث اطمینان می دهند که سیمان و ماسه در شرایط کنترل شده نگهداری شوند. ملاتی که با ماسه آلوده یا نسبت آب بالا ساخته شود مستعد افت مقاومت است و طبق این استانداردها نیازمند آزمایش مجدد مقاومت فشاری پیش از مصرف در دیوارهای باربر می باشد.

استانداردهای بین المللی ASTM C270 و الزامات رده بندی ملات

استانداردهای انجمن مواد و آزمون آمریکا (ASTM) جزو مهم ترین مراجع فنی در حوزه کنترل کیفیت ملات بنایی هستند. بر اساس این استاندارد، ملات ماسه و سیمان سیاه باید در رده های مشخص (مانند N، S یا M بر اساس کاربرد) تعریف و کنترل شود. همچنین روانی ملات و سازگاری با واحد بنایی به شدت رصد می شود تا از پدیده افت چسبندگی و نفوذپذیری بیش از حد جلوگیری گردد.

وظیفه آیین نامه های ACI در مدیریت اجرا و چسبندگی

آیین نامه های ACI، استفاده از ملات ماسه و سیمان را به عنوان اصلی ترین لایه انتقال تنش در بنایی می شناسند. این استاندارد ایجاب می کند که ضخامت درز، پرشدگی کامل و زمان بازکار (Open Time) کنترل شود. انتقال ملات از میکسر به محل مصرف باید به گونه ای باشد که هیچ گونه جداشدگی یا خشک شدن سطحی پیش از کاربرد رخ ندهد.

اهمیت استانداردهای ایمنی برای بهره برداری و اختلاط

سامانه های اختلاط و انتقال ملات دارای پتانسیل خطر گرد سیمان، آسیب پوستی و برق گرفتگی تجهیزات هستند. استانداردهای ایمنی تضمین کننده سلامت کارگران هنگام کار با میکسر، بیل و پمپ ملات هستند. کار بدون تجهیزات حفاظت فردی و تماس مستقیم مداوم پوست با سیمان تخصصی مرطوب اکیدا ممنوع است.

نگاهی مهندسی به تجهیزات اختلاط و شبکه های انتقال ملات ماسه و سیمان

در سیستم های ملات ماسه و سیمان، اجزای مکانیکی (میکسر، پمپ، بالابر) و شبکه های تامین مصالح (سیمان، ماسه، آب)، عناصر اصلی شکل دهنده به عملکرد کارگاه بنایی هستند. استانداردها و ضوابط اجرایی متعددی به منظور جلوگیری از نسبت غلط، افت کیفیت در اثر اختلاط ناقص و تامین یکپارچگی تولید در طول زمان، در جایگاه اصلی تضمین کیفیت پروژه های ساختمانی قرار دارند.

اهمیت مکانیک اختلاط در همگنی ملات

اختلاط ملات با استفاده از میکسرهای اجباری یا چرخشی انجام می شود تا سیمان پرتلند و ماسه به صورت همگن با آب ترکیب شوند. محاسبه دقیق زمان اختلاط و ترتیب افزودن مصالح الزامی است. اختلاط کوتاه باعث دانه های خشک و اختلاط بیش از حد باعث هواگیری و افت چسبندگی می شود.

بهترین آزمون های کنترل کیفیت: مقاومت فشاری و روانی

کنترل کیفیت ملات ماسه و سیمان در مرحله پیش از اجرا فوق العاده حساس است. آزمون ساخت مکعب های مقاومت و سنجش روانی به صورت دوره ای انجام می شود تا از نسبت دقیق آب به سیمان اطمینان حاصل شود. همچنین بررسی دانه بندی ماسه برای اطمینان از نبود خاک رس و مواد زیان آور انجام می گیرد.

اهمیت سیستم های پیمانه و پرهیز از روش های تقریبی

استفاده از پیمانه حجمی نامشخص یکی از مهم ترین عوامل افت مقاومت ملات است. تیم های نظارتی شرکت ساختمانی صاد، پیمانه کردن با فرغون بدون کالیبره و افزودن آب چشمی را اکیدا ممنوع کرده و اجرای نسبت های وزنی یا پیمانه استاندارد را برای تولید یکنواخت ملات ماسه و سیمان به شدت کنترل و الزام می کنند.

راهنمای جامع آماده سازی بستر و اجرای درز (ضوابط اجرایی)

برای استقرار یک اتصال پایدار، پاکسازی سطح واحد بنایی، خیس کردن کنترل شده و اجرای درز با ضخامت استاندارد الزامی است. ضخامت درز معمولا در بازه مشخص کنترل می شود. شرکت ساختمانی صاد با تسلط کامل بر ضوابط بنایی و هماهنگی با معماری و سازه، اجرای ملات ماسه و سیمان را مطابق با بالاترین استانداردهای مهندسی تضمین می نماید تا خطر ضعف اتصال و دوباره کاری به صفر برسد.

جمع بندی و راهنمای مهندسی برای انتخاب عیار بهینه

درک درست از نوع دیوار، باربری، شرایط رطوبتی و سرعت اجرا، تعیین کننده عیار و روانی ملات ماسه و سیمان است. عیار انتخابی باید حداقل پاسخگوی مقاومت لازم، کارپذیری و دوام باشد. نمونه های متعدد اجرایی در شرکت ساختمانی صاد گواهی بر اعتبار این رویکرد است که خطرات ناشی از ملات ضعیف و ترک های زودهنگام را به حداقل می رساند.

مزایای سیستم های ملات ماسه و سیمان (استاندارد و کنترل شده)

1. مدیریت هزینه ها و توجیه اقتصادی بسیار بالا

• ملات ماسه و سیمان به دلیل دسترسی آسان مصالح، قابلیت تولید درجا و کاهش نیاز به چسب های گران قیمت در بسیاری از کاربردها، هزینه تمام شده دیوار و اندود را کنترل می کند. در پروژه های بزرگ، این روش با مدیریت پرت، صرفه جویی قابل توجهی به همراه دارد.

2. ارتقای دقت طرح اختلاط و کنترل کیفیت (QA/QC)

• استفاده از سیستم های پیمانه و میکسر استاندارد، خطای انسانی (افزودن آب بیش از حد یا ماسه آلوده) را کاهش می دهد. این نظم اجرایی باعث می شود مقاومت و چسبندگی ملات تولیدی یکنواخت تر و مطابق با محاسبات مهندسی باشد.

3. انعطاف پذیری و سازگاری اجرایی (Workability)

• در سیستم های کنترل شده، ملات ماسه و سیمان قابلیت تنظیم روانی برای دیوارچینی، بندکشی و اندود را دارد. سازگاری با انواع واحد بنایی و امکان اصلاح موضعی، این روش را به گزینه ای عملی در کارگاه تبدیل کرده است.

4. استقلال عملکردی و سرعت مناسب در اجرا

• کارگاه هایی که ملات ماسه و سیمان را با اکیپ آموزش دیده تولید می کنند، توانایی تامین پیوسته مصالح برای چند جبهه کاری را دارند. این پایداری برای پروژه های مسکونی و انبوه سازی یک مزیت عملیاتی مهم است.

معایب و چالش های اجرای سیستم ملات ماسه و سیمان

1. هزینه های کنترل کیفیت و وابستگی به مهارت اکیپ

• تولید ملات استاندارد نیازمند سرمایه گذاری برای پیمانه دقیق، میکسر سالم و نظارت مستمر است که برای کارگاه های بدون کنترل ممکن است چالش برانگیز باشد.

2. نیاز به فضای انبارش و لجستیک مصالح

• عملیات تولید نیازمند انبار سیمان سفید خشک، دپوی ماسه تمیز و دسترسی به آب سالم است. در پروژه های شهری با محدودیت فضا، مدیریت مصالح گاهی دشوار می شود.

3. وابستگی به سرویس دوره ای تجهیزات و پایش نسبت ها

• سیستم های اختلاط نیازمند سرویس میکسر، تمیزکاری روزانه و کنترل نسبت آب هستند. در صورت کوچک ترین انحراف در طرح اختلاط، کیفیت کل دیوار کاهش می یابد.

4. حساسیت شدید به رطوبت، تبخیر و عمل آوری

• در صورت عدم عمل آوری صحیح در هوای گرم یا بادخیز، تبخیر سریع آب باعث ترک های انقباضی می شود. این ترک ها چسبندگی و دوام ملات ماسه و سیمان را کاهش می دهد.

تجهیزات و متعلقات مورد استفاده در تولید ملات ماسه و سیمان

انتخاب دقیق نوع تجهیزات و متریال در کیفیت نهایی ملات ماسه و سیمان نقش حیاتی دارد و باید کاملا منطبق با نیازهای پروژه، حجم اجرا و شرایط اقلیمی کارگاه باشد. مصالح مختلفی در بازار بنایی وجود دارد، اما دو مکانیزم مرسوم به ترتیب اختلاط دستی کنترل شده و اختلاط ماشینی (میکسر) هستند که بر اساس مشخصات مهندسی پروژه انتخاب می شوند.

اجرای میکسرهای استاندارد اجباری یا دیگ چرخشی برای فضاهای کارگاهی و پروژه های انبوه سازی کاربرد فراوانی دارد. در شرایطی که کارفرما قصد اجرای دیوارچینی متوالی را دارد، این میکسرها با مجهز شدن به پیمانه های حجمی و کنترل زمان اختلاط، گزینه ای رایج و پایدار برای تولید ملات هستند.

در مقابل، تجهیزات جانبی نظیر پمپ ملات، بالابر مصالح، سرند ماسه و ظرف های پیمانه، توانایی عالی در افزایش یکنواختی دارند و از پرت و آلودگی جلوگیری می کنند. این ابزارها با کاهش خطای انسانی و بهبود پیوستگی تولید، راندمان کارگاه را بالا می برند. در پروژه هایی که کیفیت درز و سرعت همزمان مد نظر است، این تجهیزات تنها گزینه مهندسی و اقتصادی محسوب می شوند.

علاوه بر انتخاب نوع میکسر، کیفیت مصالح مصرفی (سیمان تازه، ماسه شسته و آب فاقد املاح مضر) از عوامل تاثیرگذار بر دوام نهایی است. شرکت ساختمانی صاد با تکیه بر دانش تخصصی مهندسان اجرا، بر اساس نوع فضا و استانداردهای روز، بهترین انتخاب سیستم تولید ملات ماسه و سیمان مرکب و جزئیات اجرایی را انجام می دهد؛ این رویکرد باعث کاهش چشمگیر ضعف اتصال و افزایش کیفیت بهره برداری می گردد.

اهمیت کیفیت مصالح، دانه بندی ماسه و کنترل نسبت آب

بسترهای اجرایی و زیرساخت های کنترلی در سیستم های ملات ماسه و سیمان بسیار حساس هستند، زیرا پدیده هایی نظیر جداشدگی، ترک انقباضی و افت چسبندگی همواره آنها را تهدید می کنند. یک زیرساخت استاندارد برای ملات باید دارای ویژگی های کیفی دقیق باشد که تاثیر مستقیمی بر دوام دیوار و اندود دارد.

• جنس و کیفیت ماسه: دانه بندی باید در محدوده استاندارد و عاری از خاک رس باشد. ماسه آلوده باعث انباشت ضعف در کل ملات می شود.
• پوشش کامل درزها: اجرای ملات ناقص در افقی یا عمودی اکیدا ممنوع است. تکیه بر تجربه صرف بدون پرشدگی کامل باعث ضعف سیستم می گردد.
• اتصالات و زمان مصرف: تمامی ملات باید در بازه زمانی گیرش اولیه مصرف شود تا از خشک شدن و افت چسبندگی جلوگیری گردد.
• کنترل رطوبت و عمل آوری: ملات بدون مدیریت رطوبت اولیه، کیفیت مقاومت را مختل می کند.

بی توجهی به این مشخصات در بسیاری از پروژه ها باعث مشکلاتی همچون ترک خوردگی، نفوذ رطوبت و نارضایتی از عملکرد نهایی خواهد بود که نیازمند اصلاح موضعی و هزینه های سنگین ترمیم خواهد بود.

مراحل گام به گام استقرار و بهره برداری از ملات ماسه و سیمان

1. طراحی نسبت اختلاط، تامین مصالح و آماده سازی کارگاه

• اولین و حیاتی ترین گام، تعیین عیار مورد نیاز، کنترل کیفیت سیمان و ماسه، جانمایی میکسر و تامین آب استاندارد بر اساس نقشه و ضوابط اجرایی است.

2. پیمانه کردن، اختلاط و کنترل همگنی

• پس از آماده سازی، مصالح با ترتیب صحیح و زمان کافی مخلوط می شوند. این مرحله مبنای یکنواختی مقاومت کل ملات است.

3. انتقال، اجرا در درز و کنترل ضخامت

• ملات به محل مصرف منتقل شده و درزهای افقی و عمودی با پرشدگی کامل اجرا می شوند. نقاط اتصال با ابزار مناسب تسطیح می گردند.

4. بندکشی، تمیزکاری و پایش حین کار

• بندکشی نهایی و حذف ملات اضافی همزمان با پیشرفت کار انجام می شود. روانی و زمان بازکار ردیف به ردیف کنترل می گردد.

5. عمل آوری، آزمون و نگهداری دوره ای

• پس از اتمام اجرا، عمل آوری رطوبتی، نمونه گیری مقاومت و برنامه نگهداری برای دوام پایدار در دستور کار قرار می گیرد.

نکات اجرایی کلیدی و ترفندهای کارگاهی ملات ماسه و سیمان

• اصل کنترل نسبت پیش از سرعت دادن: هیچ بچ ملاتی نباید با افزودن آب اضافی برای روانی جعلی اصلاح شود. اصلاح بعد از گیرش بسیار پرهزینه است.
• ممنوعیت استفاده از ماسه خاک دار به جای ماسه شسته: ماسه آلوده خاصیت ملات ماسه و سیمان پوزولانی را خراب می کند.
• رعایت زمان اختلاط و ترتیب مصالح: زمان خارج از بازه طراحی نباید کوتاه شود.
• پرهیز از مصرف ملات خشک شده: ملات از دست رفته کارپذیری، چسبندگی را مختل می کند.
• پوشش کامل کنج ها و درزهای عمودی: درز خالی از عوامل اصلی نفوذ رطوبت است.
• کنترل ضخامت درز و تراز واحد بنایی: ضخامت غیریکنواخت تنش را متمرکز می کند.
• استفاده از عیار متناسب با کاربری: در محیط مرطوب از نسبت مناسب تر و عمل آوری دقیق تر استفاده شود.
• عمل آوری و محافظت سطحی: اجرای صحیح رطوبت دهی از الزامات دوام راندمان است.

عیوب رایج در ملات ماسه و سیمان و روش های پیشگیری

در عمل اجرای بنایی، مشکلاتی مانند ترک انقباضی، جداشدگی، افت مقاومت، نفوذپذیری بالا و ضعف چسبندگی از موارد متداولی هستند که کیفیت نهایی و دوام سیستم را تهدید می کنند. بسیاری از این ایرادات ناشی از ضعف در طرح اختلاط، مصالح نامناسب و بی توجهی به کنترل کیفیت است.

• ترک های انقباضی و خشک شدگی: معمولا به علت آب زیاد یا عمل آوری ضعیف رخ می دهد. استفاده از نسبت کنترل شده، پوشش سطح و رطوبت دهی راه حل این مسئله است.
• جداشدگی و آب انداختگی: این مشکل نشان دهنده دانه بندی نامناسب یا اختلاط ناقص است. اصلاح دانه بندی و زمان میکسر این ناهنجاری را رفع می کند.
• افت مقاومت و پودری شدن سطح: نبود عیار کافی یا سیمان کهنه باعث ضعف ملات می شود. کنترل مصالح ورودی و نمونه گیری مقاومت راه حل است.
• ضعف اتصال به دلیل بستر خشک یا آلوده: نبود خیس کردن کنترل شده و گرد و خاک عامل اصلی است. آماده سازی سطح و اجرای به موقع ایمنی اتصال را تضمین می کند.

برای حفظ کیفیت ملات ماسه و سیمان، ضروری است پرسنل اجرا مهارت کافی در پیمانه، اختلاط و اجرای درز را داشته باشند و این روند تحت نظارت مهندسین اجرا شود. شرکت ساختمانی صاد با بهره گیری از تیم تخصصی مصالح بنایی، تضمین کننده اجرای پایدار و بدون نقص ملات ماسه و سیمان در پروژه های ساختمانی مختلف است.

سیستم ملات ماسه و سیمان کنترل شده یک روش پایه ای با مدیریت عالی مصالح و راندمان مناسب برای پروژه های ساختمانی است، اما نیاز به اکیپ آموزش دیده و کنترل کیفیت دقیق دارد. ملات سنتی دستی به دلیل آشنایی عمومی در پروژه های کوچک همچنان دیده می شود، اما یکنواختی کمتر، پرت بیشتر و تضعیف دوام اتصال را به همراه دارد.

قیمت گذاری و هزینه استقرار سیستم ملات ماسه و سیمان

برآورد دقیق و مهندسی هزینه ملات ماسه و سیمان، نیازمند آنالیز بهای دقیق از عیار مورد نیاز، قیمت روز سیمان و ماسه، دستمزد اکیپ و جزئیات اجرایی (مانند حجم درز، نوع دیوار و نیاز به میکسر) است. در پروژه های ساختمانی، تخمین اشتباه مصرف مصالح می تواند منجر به اشتباه در خرید سیمان از بورس کالا و مصالح نامرغوب و در نهایت بروز ضعف مقاومتی گردد. هزینه نهایی تابع چند متغیره از نوع محصول، دستمزد اکیپ، اقلیم پروژه و نوسان قیمت مصالح است.

آنالیز بهای مصالح: سیمان، ماسه و متعلقات

بخش عمده ای از هزینه اولیه مستقیما به قیمت سیمان، ماسه شسته، آب و ابزار اختلاط وابسته است. قلب تپنده کیفیت ملات ماسه و سیمان، اصالت سیمان و دانه بندی معتبر ماسه است. در محاسبات مهندسی (متره)، هزینه بر اساس متر مکعب ملات، نوع عیار و ضریب پرت اجرا محاسبه می شود.

تاثیر اقلیم، ارتفاع و پیچیدگی پلان بر قیمت تمام شده

در شرایط واقعی کارگاهی، شدت گرما، تعداد جبهه های کاری و نیاز به جزئیات پیچیده تعیین کننده بخش مهمی از قیمت تمام شده است. کار در فضاهای با دسترسی دشوار و طبقات متعدد هزینه زمان و مصالح را افزایش می دهد. اگرچه ملات ماسه و سیمان در بلندمدت کارآمد است، اما در پلان های بسیار خرد راندمان اکیپ کاهش می یابد.

هزینه های پنهان: اصلاح درز، آزمون و عمل آوری

یکی از اشتباهات رایج کارفرمایان، نادیده گرفتن هزینه های جانبی کنترل کیفیت و اصلاح است. خرید تجهیزات آزمون، اجرای لایه های تکمیلی، اصلاح ترک و عمل آوری مستقیما بر بهای تمام شده سیستم ملات ماسه و سیمان تاثیر می گذارد. همچنین آموزش اکیپ یا اصلاح اجرای غیراصولی نیز باید دیده شود.

دستمزد اجرای اکیپ متخصص و پیچیدگی های کیفی

دستمزد استادکار بنا و تیم تولید ملات به دلیل تخصصی بودن فرایندها (مانند کنترل نسبت، پرشدگی درز، بندکشی دقیق و عمل آوری) نسبتا متفاوت از کار غیرکنترل شده است. استفاده از تیم مجرب برای اجرای دقیق ملات ماسه و سیمان و تضمین عملکرد پایدار، دستمزد مجزایی می طلبد که تضمین کننده دوام دیوار در آینده خواهد بود.

تجربیات کارگاهی شرکت ساختمانی صاد در پروژه های ملات ماسه و سیمان

در یکی از پروژه های مسکونی چند طبقه، دلیل ترک های زودهنگام در دیوارچینی و نفوذ رطوبت از درزها، اجرای ملات با آب بیش از حد، ماسه خاک دار و پرشدگی ناقص درزهای عمودی تشخیص داده شد. تیم اجرایی شرکت ساختمانی صاد در فازهای اصلاحی پروژه با باز کردن موضعی نقاط ضعف، تولید مجدد ملات ماسه و سیمان با نسبت کنترل شده، تکمیل بندکشی و عمل آوری رطوبتی، یکپارچگی اتصالات را بازگردانده و مشکل ضعف دوام را به طور کامل برطرف نمود. این تجربه نشان داد که رعایت الزامات طرح اختلاط به اندازه کیفیت خود مصالح اهمیت دارد.

چالش دانه بندی ماسه، عمل آوری و سازگاری با سرعت اجرا

بر اساس تجربیات کارگاهی مهندسان شرکت ساختمانی صاد، یکی از معضلات اصلی در ملات ماسه و سیمان برای پروژه های سریع، ناترازی نسبت آب و تداخل با برنامه زمان بندی بدون تدبیر اجرایی است. در پروژه های پیچیده ما، با استانداردسازی پیمانه ها، آموزش نسبت اجرا، افزایش نقاط کنترل درز و انتخاب عیار متناسب با کاربری، پایداری اتصال و کیفیت بهره برداری تامین گردید. این امر ضمن حفظ یکپارچگی دیوار، خطر نفوذ رطوبت و فاجعه های کیفیتی در آینده را به صفر رساند.

کاربرد ملات ماسه و سیمان

از ماسه و سیمان برای اندود کاری در آبریز های بدون پوشش کاشی و در مجاری آب مانند جوی ها در آبرسانی همچنین در مسیر فاضلاب های گسترده به ویژه در پوشش های برخی از بناها استفاده می شود. همچنان که از نام آن برمی‌آید ملات ماسه سیمان از ترکیب ماسه و سیمان تشکیل می شود که به شکل آستر در سفت کاری بنا و زیر اندود و رویه به کار می رود. پس از اجرای آستر ماسه و سیمان از پوشش رویه در شکل‌های مختلف ساده، تگرگی، اشکی، خراشی، چکشی و همچنین رویه های آب ساب و موزاییک شسته به شکل های معمولی و جدول کشی طرح گل و گیاه استفاده میشود. امروزه از روش طرح های به اصطلاح باروک یونانی، سیمان بری، ابزار زنی، کشویی، قاب سازی، سر ستون سازی در طرق معمولی، صیقلی و همچنین از روش اندود پودر سنگ و سیمان سفید ساوه استفاده می شود. که به نمای ساختمان جلوه خاصی میدهد. وجود ملات ماسه سیمان با استفاده از سیمان ضد سولفات سبب حفاظت آجرکاری در مسیر کانال های فاضلاب در کارخانه های صنعتی و شیمیایی می شود. همچنین استفاده از ملات ماسه و سیمان در دودکش های کوتاه و بلند کارخانجات صنعتی و نظایر آن باعث محافظت اسکلت آجری دودکش در مقابل گاز های سمی حاصل از سوخت و تسریع در امر کشش دود به خارج می شود. به طور کلی ملات ماسه و سیمان به صورت پوشش خارجی سبب زیبا سازی نمای ساختمان میگردد. همچنین به علت پیوند در خلل و فرج و بندهای عمودی و افقی آجرکاری و مصالح دیگر مانند بلوک لیکا باعث حفاظت اسکلت در مقابل تاثیر عوامل جوی و طبیعی و موارد دیگر می شود.

ماسه مصرفی در ملات ماسه و سیمان :

ماسه مصرفی در ملات ماسه سیمان باید در اصطلاح شکسته و با گوشه های تیز با دانه بندی در حد طبیعی و ریزدانه و سیلیت دار باشد. وجود دانه بندی اصولی ماسه سبب گیرایی و مقاومت مضاعف اندود خواهد شد. به ویژه وجود دانه های بسیار ریز سیلیت سبب لوز دار شدن ماسه می شود که اولاً باعث چسبندگی بیشتر ملات با سفت کاری و در ثانی سبب اجرای سریع اندود می شود. ماسه مصرفی در ملات ماسه و سیمان باید عاری از مواد زائد لجنی، خاکی، چربی، رنگ و نظایر آن باشد زیرا وجود خاک و گل در ماسه سبب کاهش مقاومت آن میشود و گاهی نیز موجب ترک برداشتن سطح اندود کاری میگردد.

سیمان مصرفی در ملات ماسه و سیمان :

سیمان پرتلند استفاده شده برای ساخت ملات که در اندود کاری استفاده می‌شود باید تازه و زمان تولید آن تا مصرف به مدت طولانی نگذشته باشد. زیرا سیمان سبزوار کهنه بر اثر گذشت زمان رطوبت هوا را جذب می کنند و دانه های بسیار نرم سیمان به یکدیگر می چسبند که در این حالت در اصطلاح گفته میشود سیمان سنگ شده که مقاومت و چسبندگی آن به شدت کاهش می یابد. چنانچه سیمان مصرفی در اندود کاری به صورت پاکتی باشد نگهداری و حفاظت آن باید به روش اصولی انجام شود. البته با توجه نفوذ رطوبت در پاکت سیمان نیز ممکن است، از این رو انبار سیمان پاکتی باید در فضای مخصوص و کامل خشک و طبق اصول انجام گیرد. سیمان باز که در اصطلاح سیمان فله گفته میشود باید در اسرع وقت مصرف شود. سیمان تهران در هر دو نوع سیمان پاکت 50 کیلویی و همچنین به صورت فله از درب کارخانه سیمان تهران به فروش میرسد که از مرغوب ترین انواع سیمان مصرفی در بازار ایران است. سیمان فله باید حتماً در سیلو نگهداری شود. نگهداری در سیلو سبب می‌شود که سیمان با هوای آزاد در تماس نباشد در نتیجه از خراب و سنگ شدن آن جلوگیری می شود. در جاهایی که ترکیبات محیط سولفاته و امکان هجوم سولفات ها وجود داشته باشند باید از سیمان ضد سولفات یا اصطلاحاً سیمان تیپ 5 استفاده کرد.

نسبت مواد تشکیل یافته در ملات ماسه سیمان :

معمولاً مقدار مصرف سیمان در ملات ماسه و سیمان بین 250 تا 300 کیلوگرم سیمان در هر متر مکعب ملات است. اندازه گیری مقدار ماسه به وسیله کیل انجام میشود معمولاً ابعاد مقطع کیل 50 سانتی متر در 50 سانتی متر و ارتفاع آن نیز 50 سانتی متر است. مشخص است که حجم هشت پیمانه ماسه بدون فضای خالی یک متر مکعب خواهد بود اما به علت اینکه مقداری سیمان فضاهای خالی بین دانه ها را پر می کند و سبب چسبندگی آن ها به یکدیگر می‌شود در محاسبات و اندازه گیری مقدار ماسه بر همان مبنای هشت پیمانه برای یک متر مکعب خواهد بود. به عنوان مثال مقدار سیمان آبیک مصرفی برای یک متر مکعب ملات با توجه به ارزش وزنی، اندازه گیری مشکلی را در بر خواهد داشت. از این رو مقدار وزنی به وسیله پیمانه کردن در اندازه های کمتر امکان پذیر است. معمولاً اندازه گیری مقدار سیمان مصرفی به وسیله ظرف استانبولی یا پاکت سیمان آبیک 50 کیلویی انجام می گیرد به طور کلی روش حجمی برای ماسه و روش وزنی برای سیمان در ساخت ملات ماسه و سیمان استفاده می شود اما در کارگاه از روش حجمی برای ساخت مصالح ماسه و سیمان به شکل پیمانه یا کیل بسیار استفاده میشود.

نحوه ساخت ملات ماسه و سیمان

معمولاً زمانی که گرد سیمان با آب مخلوط میشود یعنی ساختن ملات ماسه سیمان در شکل ورز گیری کامل نباید از 25 دقیقه بیشتر شود. مرحله خود گیری اولیه سیمان تا 60 دقیقه یعنی 35 دقیقه بعد از 25 دقیقه ذکر شده است به همین سبب ملات ماسه سیمان باید پس از ساختن تا 35 دقیقه بعد از آن به تمامی به کار رود. به همین دلیل مقدار ملات ساخته شده باید به اندازه‌ای باشد که با تمام مسائل اجرایی در زمان ذکر شده به مصرف برسد. در صورت کمبود ملات باید دوباره اصول فنی برای ساخت ملات رعایت شود و بلافاصله در زمان یاد شده مصرف کرد چنانچه ملات ماسه سیمان ساوه در زمان بیشتر از زمان معمول باقی بماند می گیرد و چسبندگی اولیه خود را به دست می آورد. از خرد کردن ملات ماسه سیمان ساوه گرفته برای مصرف دوباره آن باید خودداری کرد. زیرا در این صورت وضعیت کریستاله شدن ملات شکسته شده و ملاتی که با اضافه کردن آب و ورز دادن مجدد مصرف شود مقاومت ناچیزی خواهد داشت. در این حالت مقاومت و چسبندگی ملات سیمان ساوه گرفته و خرد شده مانند ماسه است.

ساخت ملات ماسه سیمان به روش دستی :

معمولاً در ظرف ملات سازی در اصطلاح به آن استانبولی گفته می شود ماسه و سیمان پیمانه شده و به طریق کاملاً خشک و در سطح صاف و بدون زائده مخلوط می‌شود. مخلوط به شکل کاسه‌ای در اصطلاح آخوره شده و به اندازه کافی به آن آب اضافه می شود. سپس برگردان کردن مخلوط خشک به درون آخوره تا محو سازی آب، عمل زیر و رو کردن و ورز دادن مخلوط خشک با بیل انجام می گیرد تا ملات ماسه و سیمان اصفهان برای مصرف آماده شود. در موقع ورز دادن ملات ماسه سیمان مخلوط باید دقت شود که آب سیمان از آخوره جدا نشود زیرا بر اثر ورز دادن زیاد شیره سیمان سپاهان یا دوغاب سیمان از مخلوط خارج می شود و از مقدار سیمان سپاهان کاسته می‌گردد. گاهی مقدار مصرفی ملات ماسه و سیمان بسیار ناچیز است که مخلوط ماسه سیمان در ظرف استانبولی فراهم می آید، با اضافه کردن آب و ورز دادن به وسیله کمچه خمیر ملات ماسه سیمان آماده مصرف کردن می شود.

ساخت ملات ماسه سیمان با ماشین ملات ساز بتونیر :

امروزه ملات مصرفی برای بنایی و اندود ماسه سیمان با ماشین ملات ساز بتونیر ساخته میشود. مخزن این دستگاه در ابعاد محدود و در اندازه های متغیر از 50 لیتر تا 300 لیتر ساخته می شود. ساختن ملات با دستگاه با مقدار آب متناسب، ورز گیری کامل و سرعت انجام می شود. همچنین حالت دورانی دیگ دستگاه سبب مخلوط شدن و ورز کامل ملات می گردد. در روش ساخت ملات با دستگاه ملات ساز ابتدا مقدار مشخصی آب با لوله یا شیلنگ یا سطل به درون دیگ یا مخزن دستگاه ریخته می‌شود. سپس مقدار مشخص ماسه و در پایان سیمان شاهرود به آن اضافه می گردد. در این حالت با چرخش دیگ عمل مخلوط شدن سیمان شاهرود و ماسه به طور کامل انجام می گیرد چنانچه مصالح موجود برعکس ترتیب ذکر شده در دیگ ریخته شود سیمان به پره های دستگاه می چسبد و مصالح به خوبی با هم مخلوط نمیشود. همچنین این کار باعث اتلاف وقت و هدر رفتن مصالح خواهد شد.

کرم بندی ماسه و سیمان بر روی دیوار

کرم بندی به روش اسپرس زدن یا پلاستر سیمانی :

در این روش ملات ماسه سیمان فیروزکوه در نقش به طور پی در پی پاشیده می‌شود تا قطر آن به دو و نیم سانتیمتر برسد. سپس تسطیح آن به وسیله تخت ماله انجام می گیرد تا ضخامت تخت شده ملات ماسه سیمان فیروزکوه به دو سانتی متر برسد. ملات ماسه و سیمان را که در ظرف استانبولی قرار دارد با نوک کمچه از داخل ظرف برداشته با حرکت چرخشی از ناحیه کرم بندی شده زیرین به طرف بالا پاشیده به طوری که سطح مابین دو کرم از ملات پوشیده شود. شمشه چوبی را آهسته بین دو کرم میکشیم به گونه‌ای که با سطح دو کرم مماس شود. گرفتن ملات سیمان فیروزکوه در آغاز ساختن ملات مانند ملات گچ و خاک آماده نیست. از این رو در سطح زیر کار با پاشیدن ملات ماسه و سیمان به وسیله کمچه در حالت چرخشی سطحی به نام اسپرس یا پلاستر سیمانی ایجاد می‌شود. عمل اسپرس زدن یا پلاستر سیمانی در سطح زیر کار در بین شمشه انجام می گیرد به یقین پس از پایان اسپرس زدن یا پلاستر سیمانی در بین شمشه روی اولین رشته ای که اسپرس یا پلاستر سیمانی بر آن پاشیده شده است می‌توان لایه بعدی کار گذاشت که آستر نامیده می شود. از ویژگی های اسپرس یا پلاستر سیمانی این است که دارای سطحی کاملا ناهموار و با خلل و فرج و پستی و بلندی است که این خود ممکن است سبب پیوند لایه آستر بر روی اسپرس یا پلاستر سیمانی زیر کار شود.

پلاستر ملات ماسه و سیمان آستر

پس از گرفتن نسبی اسپرس یا پلاستر سیمانی ماسه سیمان و ملات ماسه سیمان با حرکت کمچه از پایین به طرف بالا بر روی اسپرس یا پلاستر سیمانی پاشیده میشود. بعد از اینکه ملات به صورت هموار بر کلیه سطوح متن شمشه ها کشیده شد سطح ملات ماسه سیمان پاشیده شده با شمشه چوبی و آهنی شمشه کشی می شود. چنانچه شمشه های گرفته شده ماسه و سیمان تازه باشد عمل شمشه کردن باید با دقت و آهستگی زیاد انجام گیرد تا ملات در سطح شمشه های مذکور جمع نگردد یا شمشه گرفته شده کنده نشود. با توجه به جنس بلوک ساختمانی دیوار اندازه آب در ملات ممکن است تغییر کند. به عنوان مثال چنانچه دیوارچینی با بلوک سفالی صورت گرفته شده باشد در مقایسه با بلوک سیمانی آب موجود در ملات باید بیشتر باشد. همچنین دیوار هبلکس با توجه به اینکه بلوک هبلکس دارای خلل و فرج است آب ملات باید بیشتر از حالت معمولی در نظر گرفته شود. پیوستگی ملات ماسه سیمان با بلوک هبلکس بسیار عالی انجام میشود به شرطی که هبلکس استاندارد و از نوع بلوک AAC باشد. پیوستگی ملات با بلوک آهکی و یا CLC بسیار کم است و استفاده از آن در ساختمان توصیه نمیشود. در صورتی که قسمت هایی از سطح شمشه کشی شده دارای گودی باشد باید ملات بیشتری استفاده کرد تا سطح ملات پاشیده شده کاملا تخت شود. پس از اتمام اندود ملاتی در هر طرف با عمل اسپرس زدن یا پلاستر سیمانی آستر کردن بغل کش نبش نیز انجام می شود. برای تخت بودن انتهای سطح اندود شده با ملات ماسه سیمان در ناحیه سر سطح اندود کاری نیز شمشه گیری می شود. با توجه به نوع بلوکی که دیوارچینی مورد استفاده قرار گرفته است ضخامت لایه شمشه کشی شده تعیین میشود. پس از پایان شمشه کش کردن چنانچه رویه ساده مورد نظر باشد ماسه را غربال کرده پس از ساختن ملات ماسه و سیمان با ماسه غربال شده ملات را با کمچه برمیداریم بر روی سطح ماله می گذاریم و از پایین به بالا به طور یکنواخت روی سطح ملات آستر می کشیم. این ملات به ضخامت 3 تا 5 میلی متر روی سطح حاصل کشیده می شود پس از این مرحله به وسیله حرکت های دورانی تخته ماله سطحی کاملاً تخت و یکنواخت پدید می آید.

لیست قیمت مصالح ملات ماسه و سیمان

قیمت سیمان تیپ 2 تهران کیسه 50 کیلوگرمی 259,000 تومان است.

قیمت سیمان تیپ 2 ساوه کیسه 50 کیلوگرمی 268,000 تومان است.

قیمت سیمان تیپ 2 آبیک کیسه 50 کیلوگرمی 256,000 تومان است.

قیمت سیمان تیپ 2 سپاهان کیسه 50 کیلوگرمی 250,000 تومان است.

قیمت سیمان تیپ 2 فیروزکوه کیسه 50 کیلوگرمی 240,000 تومان است.

قیمت سیمان تیپ 2 شاهرود کیسه 50 کیلوگرمی 230,000 تومان است.

قیمت سیمان سفید ساوه کیسه 25 کیلوگرمی 243,000 تومان است.