مراحل دیوارچینی با هبلکس

مراحل گام به گام دیوارچینی با هبلکس (شامل اجرای وال‌پست و میلگرد بستر)

اجرای دیوارهای پیرامونی و داخلی ساختمان نه تنها به عنوان جداکننده فضایی و پوسته فیزیکی سازه شناخته می‌شود، بلکه نقش بسیار حیاتی در سبک‌سازی بنا، عایق‌بندی حرارتی و صوتی، و مهم‌تر از همه، مقاومت در برابر نیروهای جانبی زلزله دارد. در میان متریال‌های مختلف، بلوک هبلکس (AAC) به دلیل وزن بسیار سبک، تخلخل مهندسی‌شده و ابعاد دقیق، همواره جزو محبوب‌ترین انتخاب‌های مهندسین طراح و پیمانکاران بوده است. با پیشرفت آیین‌نامه‌های لرزه‌ای، روش‌های اجرای دیوارچینی از حالت سنتی و صلب عبور کرده و سیستم‌های نوینی برای مهار نیروی زلزله و جلوگیری از تخریب میانقاب‌ها معرفی شده‌اند. در این مقاله به بررسی جامع مراحل گام به گام دیوارچینی با هبلکس به همراه الزامات حیاتی اجرای وال‌پست منقطع و میلگرد بستر می‌پردازیم.

دیوارچینی مهندسی با هبلکس فرایندی سیستماتیک است که بر پایه استفاده از چسب‌های پلیمری مخصوص و شبکه‌ای از مهاربندهای فلزی (وال‌پست و بست‌های رادیکالی) استوار است. هدف از این عملیات، ایجاد یک المان غیرسازه‌ای ایمن در برابر تنش‌های برشی درون‌صفحه و لنگرهای خارج از صفحه (ناشی از باد و زلزله) است؛ به گونه‌ای که دیوار بتواند بدون ترک‌خوردگی عمیق، خردشدگی یا ایجاد اثر مخرب ستون کوتاه، یکپارچگی خود را حفظ کرده و در طول عمر مفید بنا، پایداری ایمنی و معماری ساختمان را تضمین کند.

نکات مهندسی در اجرای دیوارچینی هبلکس

• مدیریت یکپارچگی لرزه‌ای: در مهندسی زلزله، مهار خارج از صفحه دیوار بسیار حیاتی است. در روش‌های سنتی، دیوار با اتصال صلب به ستون‌ها اجرا می‌شد که در هنگام زلزله باعث خردشدگی می‌گردید. استفاده از سیستم‌های مهار نوین (وال‌پست‌های ناودانی منقطع و بست‌های رادیکالی) ضمن اجازه تغییرمکان نسبی (Drift) به سازه، از واژگونی بلوک‌های سبک هبلکس کاملاً جلوگیری می‌کند.
• شاقول‌بندی و هم‌ترازی رج‌ها: انحراف شاقولی در دیوارچینی هبلکس نباید از 1 درصد تجاوز کند. خطای تراز در رج اول نه‌تنها باعث افزایش مصرف چسب پلیمری در رج‌های فوقانی می‌شود، بلکه تمرکز تنش‌های برشی را روی درزهای افقی تشدید کرده و ریسک ایجاد ترک‌های قطری را در پی دارد.
• تنش‌های میانقابی و درز انقطاع: دیوار ساختمان دائماً تحت فشارهای ثقلی و خیز تیرهای سقف است. اگر اتصال دیوار هبلکس به زیر سقف صلب باشد، بار طبقات بالا به بلوک‌ها منتقل شده و آن‌ها را متلاشی می‌کند. تعبیه درز انقطاع و استفاده از فوم‌های تراکم‌پذیر (پلی‌اورتان یا پشم سنگ) در لبه‌ها، این تنش‌ها را جذب کرده و هسته دیوار را از گسیختگی نجات می‌دهد.

راهنمای جامع مراحل دیوارچینی هبلکس (ضوابط پیوست ششم و مبحث هشتم)

من مهندس صادقی هستم، متخصص حوزه سفت‌کاری و اجرای سیستم‌های نوین وال‌پست. دیوار هبلکس در نمای بیرونی و پارتیشن‌های داخلی در خط مقدم مبارزه با نیروهای مخرب زلزله است. فشار باد، نشست‌های نامتقارن، خیز سقف و زلزله به طور همزمان به آن حمله می‌کنند. تحمل این بلوک‌های سبک به تنهایی عالی است، اما در برابر بارهای جانبی بدون سیستم‌های نگهدارنده به راحتی تسلیم می‌شود. اما وقتی دیتیل‌های اصولی وال‌پست و میلگرد بستر در دل آن قرار می‌گیرد، ورق برمی‌گردد. این ترکیب مهندسی، دیوار پایداری را می‌سازد. در شرکت ساختمانی صاد، ما روزانه با متراژ بالایی از این دیوارچینی‌های نوین سر و کار داریم. برخلاف رندرهای سه‌بعدی معماری، کارگاه ساختمانی میدانی پر از خطاهای اجرایی است. اگر اصول دیوارچینی طبق پیوست ششم آیین‌نامه 2800 ایران به درستی پیاده نشود، بهترین بلوک‌های هبلکس هم دچار ترک‌های عمیق شده یا در اولین لرزش به روی ساکنین سقوط خواهند کرد.

مراحل گام به گام اجرای دیوارچینی هبلکس (با وال‌پست و میلگرد بستر)

فرایند تکمیل پوسته و تیغه‌های داخلی ساختمان صرفاً با چسباندن چند بلوک روی هم حاصل نمی‌شود. همه چیز از یک نقشه فاز دو، جانمایی وال‌پست‌ها و آماده‌سازی بستر آغاز می‌گردد. ما در مهندسی به آن برداشت ازبیلت (As-built) و پیاده‌سازی خطوط تراز می‌گوییم. برخلاف نقشه‌های اولیه معماری، دیتیل اجرایی وال‌پست زبان مشترک برای مدیریت رواداری‌ها (Tolerances) است. آموزش اجرای اصولی از درک مکانیزم انتقال بار به قاب سازه شروع می‌شود.

1. بررسی و آماده‌سازی بستر و ریشه‌گذاری وال‌پست

در این مرحله پیش از ورود پالت‌های هبلکس به کارگاه شرکت ساختمانی صاد، سلامت کف طبقات و جانمایی تیرها بررسی می‌شود. سطح زیرین دیوار باید عاری از ناهمواری شدید باشد. پیش از هر چیز، ناودانی‌های منقطع (وال‌پست‌های اتصال به ستون و زیر سقف) با استفاده از انکربولت یا رول‌بولت‌های مکانیکی استاندارد به اسکلت بتنی یا فلزی متصل می‌شوند. تجربه من نشان داده است که ضعف در اتصال این ناودانی‌ها (مانند استفاده از میخ چاشنی ضعیف)، بزرگترین عامل جداشدگی دیوار در زلزله‌های متوسط است.

2. اجرای ملات ماسه سیمان (رج اول) و ترازسنجی

با وجود استفاده از چسب پلیمری برای کل دیوار، رج اول همیشه باید با ملات سنتی ماسه سیمان (با ضخامت 1 تا 3 سانتی‌متر) اجرا شود. دلیل این امر جبران خطای تراز کف‌سازی (ناهمواری‌های دال بتنی) است. بلوک‌های هبلکس در رج اول باید پیش از قرارگیری در ملات کمی مرطوب شوند. در این گام، ترازسنجی با لیزر و شاقول کردن دقیق بلوک‌ها حیاتی است؛ زیرا کوچکترین خطایی در رج اول، تا زیر سقف تشدید شده و اجرای وال‌پست‌ها را مختل می‌کند.

3. اجرای ملات نازک‌بستر (چسب هبلکس) و چیدمان هشت‌گیر

پس از گیرش رج اول، بقیه رج‌ها صرفاً با چسب مخصوص هبلکس چیده می‌شوند. چسب باید با همزن برقی آماده شده و با ماله شانه‌ای مخصوص به ضخامت 2 تا 3 میلی‌متر روی سطوح افقی و قائم بلوک‌ها کشیده شود. چیدمان باید به صورت هشت‌گیر (قفل شدن درزهای قائم) با همپوشانی حداقل 15 سانتی‌متر انجام گیرد. استفاده از چکش لاستیکی برای تثبیت پلاک‌های هبلکس و خروج حباب‌های هوای زیر چسب کاملاً الزامی است.

4. نصب وال‌پست‌های میانی و اجرای میلگرد بستر

طبق آیین‌نامه، به ازای هر دو تا سه رج (بسته به ارتفاع بلوک معمولاً هر 50 تا 60 سانتی‌متر)، باید یک لایه میلگرد بستر (خرپایی گالوانیزه) درون چسب افقی مدفون شود تا مقاومت کششی دیوار افزایش یابد. همچنین در دیوارهای طویل (بیش از 4 متر)، نصب وادار (وال‌پست میانی) الزامی است. بلوک‌ها با استفاده از بست‌های رادیکالی (U شکل یا انعطاف‌پذیر) به این وادارها و ستون‌های کناری متصل می‌شوند تا ضمن حفظ پایداری، دیوار بتواند در شیار ناودانی لغزش کنترل‌شده‌ای داشته باشد.

5. گیرش نهایی، اجرای درز انقطاع و عایق‌بندی

آخرین گام، رسیدن به زیر سقف است. طبق پیوست ششم، رج آخر نباید به سقف بچسبد و باید فاصله‌ای حدود 2 تا 3 سانتی‌متر رعایت شود. این درز انقطاع لرزه‌ای با متریال‌های تراکم‌پذیر مانند فوم پلی‌اورتان یا پشم سنگ پر می‌شود. برخلاف دیوارهای سنتی که با آجر فشاری زیر سقف را کور می‌کردند، این درز اجازه می‌دهد تا سقف در زلزله خیز بردارد بدون آنکه بار خود را به هبلکس منتقل کرده و آن را خرد کند.

انواع سیستم‌های مهاربندی و وال‌پست در دیوارچینی هبلکس

اگر می‌پرسید فرم دادن به شاسی‌کشی‌ها و مهارها چه اهمیتی دارد، باید بگویم این الگوها ساختار انتقال بار دیوار را در برابر تکان‌های زلزله حفظ می‌کنند. در روش نوین اجرای هبلکس، نحوه اتصال دیوار به سازه به چند دسته تقسیم می‌شود.

سیستم وال‌پست منقطع (ناودانی کشویی)

• پُرکاربردترین روش برای اتصال دیوار هبلکس به ستون‌ها و زیر سقف است. قطعات ناودانی گالوانیزه به طول 40 سانتی‌متر در فواصل مشخص نصب می‌شوند. بلوک هبلکس داخل این ناودانی‌ها قرار می‌گیرد اما به آن‌ها پیچ نمی‌شود. این سیستم مانند یک ریل عمل کرده و در زمان زلزله اجازه می‌دهد دیوار درون ناودانی بلغزد و تخریب نشود.

سیستم مهار با بست‌های رادیکالی و ارتجاعی

• در این الگو، به جای درگیری مستقیم بلوک، از تسمه‌های فلزی موج‌دار یا بست‌های رادیکالی ضدزنگ استفاده می‌شود که یک سر آن به ستون و سر دیگر آن درون بند افقی (بین دو رج هبلکس) مدفون می‌شود. این سیستم انعطاف‌پذیری بالایی در برابر تغییرمکان‌های داخل صفحه دارد و اتصالی کاملاً مفصلی ایجاد می‌کند.

اجرای میلگرد بستر (خرپایی و نردبانی)

• المان کششی پنهان درون دیوار است. این شبکه‌های مفتولی گالوانیزه که به صورت زیگزاگ (خرپایی) جوش خورده‌اند، درون چسب پلیمری هبلکس قرار می‌گیرند. این روش مقاومت خمشی خارج از صفحه دیوار را به شدت بالا برده و از ایجاد ترک‌های قطری و برشی در سطوح وسیع جلوگیری می‌کند.

رفتار پوسته دیوار در طبقات پایین با طبقات فوقانی تحت دریفت لرزه‌ای به هیچ وجه یکسان نیست و به تبع آن، انتخاب روش مهاربندی باید متناسب با این تنوع رفتاری باشد. در نتیجه سایز ناودانی‌ها یا قطر مفتول میلگرد بستر باید دقیقاً پاسخگوی آنالیز بار در همان طبقه باشد. شرکت ساختمانی صاد با بررسی نقشه‌های سازه، بهینه‌ترین سیستم (نوع بست و وال‌پست) را برای پروژه‌ها پیشنهاد می‌دهد تا همزمان ایمنی و توجیه اقتصادی تامین گردد.

اتصالات و مهاربندی بر روی دیوارهای سازه‌ای و ستون‌ها

در پروژه‌های مدرن، معمولاً اسکلت اصلی از بتن آرمه یا فولاد ساخته می‌شود. اتصال وال‌پست به این اعضای باربر سازه‌ای ظرافت‌های خاصی دارد. در سیستم نوین، برای اتصال ناودانی‌ها به ستون بتنی نمی‌توان از میخ‌های چاشنی‌دار معمولی استفاده کرد، زیرا باعث ایجاد میکروترک در کاور بتن می‌شوند؛ در اینجا استفاده از انکرهای مکانیکی (رول‌بولت) یا انکرهای شیمیایی (چسب کاشت) کاملاً اجباری است. همچنین، بلوک هبلکس به دلیل بافت متخلخل، نباید مستقیماً بار ضربه‌ای را تحمل کند. اگر وال‌پست به درستی اجرا نشود و دیوار هبلکس مستقیماً به ستون ملات‌کشی و قفل شود، در زمان زلزله پدیده «ستون کوتاه» رخ داده و برش عظیمی به ستون وارد می‌شود که سقوط کل دیوار را در پی دارد. عدم رعایت این نکته باعث خرد شدن لبه‌های دیوار هبلکس در اولین خیز سازه می‌گردد.

اجرای دیوارچینی هبلکس در ساختمان‌های مرتفع و پهنه‌های زلزله‌خیز

در برج‌ها و ساختمان‌های مرتفع، داستان کاملاً مبتنی بر تحمل تغییرمکان‌های جانبی است. دیوارهای پیرامونی و داخلی تحت تاثیر پدیده دریفت (Drift) در هنگام زلزله هستند. در آیین‌نامه 2800، اجرای دیوارهای سنتی ملاتی در ارتفاعات بالا با سخت‌گیری‌های شدید همراه است. در این فضاها، سیستم دیوار هبلکس با وال‌پست کشویی پادشاهی می‌کند. این سیستم مهاربندی این امکان را فراهم می‌سازد که دیوار به صورت کاملاً مستقل از قاب سازه رفتار کند. به این معنا که هنگام زلزله، ساختمان می‌تواند نوسان کند بدون آنکه نیروی خردکننده‌ای به بلوک‌های هبلکس وارد شود. این استقلال حرکتی (جداسازی لرزه‌ای)، مرز بین یک میانقاب پایدار و یک فاجعه شهری در هنگام زلزله را تعیین می‌کند.

دیوارچینی هبلکس در اقلیم‌های مختلف و مدیریت رطوبت

دیوارهای خارجی در مناطق سردسیر یا مرطوب (مانند شمال یا شمال غرب ایران)، رفتارهای حرارتی و رطوبتی شدیدی را تحمل می‌کنند. بلوک هبلکس ساختاری سلولی دارد و اگرچه عایق حرارتی عالی است، اما در صورت عدم پوشش مناسب، مکش آب بالایی دارد. نفوذ مداوم آب باران به داخل بافت بلوک و سپس یخ زدن آن در شب، پدیده مخرب چرخه ذوب و یخبندان (Freeze-Thaw) را ایجاد می‌کند. در این اقلیم‌ها، استفاده از پلاسترهای سیمانی ضدآب و اجرای پوشش‌های نانو (Nano-coatings) یا نماهای خشک روی دیوار هبلکس پیرامونی الزامی است. همچنین اجرای صحیح چسب پلیمری با شانه‌های استاندارد باعث می‌شود درزها کاملاً هوابند شده و از ایجاد پل حرارتی یا انتقال نم به داخل ساختمان جلوگیری گردد.

مدیریت بازشوها، نعل‌درگاه‌ها و شاقول‌بندی سطح دیوار

بیایید از زبان یک مجری تخصصی صحبت کنیم. مدیریت بازشوها یعنی همان نقاطی که پنجره‌ها، درها و داکت‌های تاسیساتی در دیوار قرار می‌گیرند. در اجرا، این ناحیه بالاترین پتانسیل ترک‌خوردگی قطری را دارد. ضوابط اجرای نعل‌درگاه‌های استاندارد (فلزی یا بتنی پیش‌ساخته) و قرار دادن حداقل 20 تا 30 سانتی‌متر نشیمنگاه روی بلوک‌های هبلکس کناری طبق آیین‌نامه کاملاً اجباری است.

تجربه من در سال‌ها نظارت نشان می‌دهد که پیمانکاران گاهی برای فرار از زحمت، بازشوهای بزرگ را بدون وادار کناری رها می‌کنند. در یک پروژه، متوجه شدم که اکیپ اجرایی لبه‌های قاب پنجره وسیع را صرفاً با بلوک چیده‌اند. من بلافاصله کار را متوقف کردم. چرا؟ چون در صورت وزش باد شدید یا لرزش، این لبه‌های آزاد بدون مهار، مقاومت خمشی نداشته و فرو می‌ریزند. راه حل مهندسی استفاده از وادارهای قائم (وال‌پست) در دو طرف بازشوهای بزرگتر از 2.5 متر و تعبیه فوم‌های تراکم‌پذیر برای جذب ارتعاش قاب پنجره بود تا پایداری دیوار حفظ شود.

درزهای کنترل لرزه‌ای و انقطاع در دیوارهای یکپارچه و طویل

سطوح وسیع دیوارچینی هبلکس علاوه بر بارهای محلی، تحت تاثیر پدیده بسیار مهم «تنش‌های درون‌صفحه‌ای» قرار دارند؛ یعنی در دیوارهای طویل، خطر کمانش خارج از صفحه و ترک‌های جمع‌شدگی افزایش می‌یابد. جزئیات اجرای درزهای کنترل بسته به طول و ارتفاع دیوار متغیر است. فارغ از نوع بلوک، یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های مهندسی طبق پیوست ششم، قطع کردن پیوستگی دیوارهای طویل‌تر از 4 متر با اجرای وادار میانی (وال‌پست قائم) و دیوارهای بلندتر از 3.5 متر با اجرای وادار افقی (تیرک) است. اگر این المان‌ها اجرا نشوند، نیروی عظیم لرزه‌ای باعث خمش دیوار شده و سطح آن مملو از ترک‌های طویل خواهد شد که یکپارچگی سپر محافظتی بنا را کاملاً از بین می‌برد.

جدول مقایسه دیوارچینی هبلکس (با وال‌پست نوین) و دیوارچینی سنتی

قیمت‌گذاری اجرای دیوار هبلکس (با وال‌پست و میلگرد بستر)

برآورد هزینه سفت‌کاری و تعیین دقیق دستمزد اکیپ نصاب، یک عدد ثابت نیست؛ بلکه تابعی از متغیرهای فنی، ارتفاع طبقات و حجم فلزات مصرفی است. شناخت این پارامترها جهت مدیریت بودجه پروژه الزامی است. اولین عامل تعیین‌کننده، ضخامت بلوک‌های انتخابی (معمولاً 15 یا 20 سانتی‌متر برای پیرامون و 10 سانتی‌متر برای داخل) است که مستقیماً روی حجم خرید چسب و تعداد پالت‌ها تاثیر می‌گذارد.

دومین پارامتر کلیدی در قیمت‌گذاری، مقایسه متریال مصرفی سیستم مهاربندی است. اجرای وال‌پست‌های نوین با ناودانی‌های منقطع و بست‌های رادیکالی، اگرچه هزینه یراق‌آلات گالوانیزه را به همراه دارد، اما نسبت به اجرای نبشی‌کشی‌های سنگین سراسری (وال‌پست‌های قدیمی)، هزینه آهن‌آلات به مراتب پایین‌تری دارد. ضمن اینکه سرعت اجرای میلگرد بستر و اتصالات پیچ و رول‌پلاکی، هزینه‌های جوشکاری و برق مصرفی را حذف می‌کند.

عامل سوم، پیچیدگی‌های معماری نظیر تعدد بازشوها، دیوارهای منحنی و نیاز به تیرک‌های افقی در سقف‌های بلند است. پروژه‌هایی که دارای جزئیات معماری خاص هستند، به دلیل حساسیت بالا در برشکاری بلوک‌ها با اره و اجرای وادارهای متعدد، نیازمند نفر-ساعت بالاتری بوده که تمامی این موارد، در نهایت فرمول محاسبه قیمت نهایی متر مربع دیوارچینی را تغییر خواهند داد.

بهینه‌سازی هزینه اجرای دیوار پیرامونی هبلکس

در پروژه‌های ساختمانی، ضایعات مصالح می‌تواند ضررهای چشمگیری به همراه داشته باشد. خرید هوشمندانه از مراجع معتبری مانند شرکت ساختمانی صاد شروع خوبی است، اما مدیریت متریال پای کار هنر یک مجری است.

1. محاسبه دقیق متراژ دیوارها با کسر بازشوها: پیش از سفارش پالت‌های هبلکس، برآورد دقیق سطوح و کسر متراژ پنجره‌ها الزامی است. این محاسبه به ما نشان می‌دهد که دقیقاً به چند متر مکعب بلوک، چند پاکت چسب و چه متراژی میلگرد بستر نیاز داریم.
2. مدیریت ضایعات بلوک با برش اصولی: هبلکس بر خلاف سفال، قابلیت برش دقیق با اره نجاری یا اره‌های برقی مخصوص را دارد. استفاده از ابزار مناسب می‌تواند پرت مصالح را به زیر 3 درصد رسانده و از قطعات کوچک در کنج‌ها و لابه‌لای هشت‌گیرها استفاده کرد.
3. انتخاب هوشمندانه ضخامت بلوک بر اساس کاربری: استفاده از بلوک‌های 20 سانتی‌متری برای دیوارهای داخلی یک هزینه اضافی و اشغال فضای مفید است. ترکیب هوشمندانه بلوک‌های قطور برای جداره‌های خارجی (جهت عایق و پایداری) و بلوک‌های نازک‌تر برای سرویس‌ها و اتاق‌ها، هزینه کل سفت‌کاری را بهینه می‌کند.

مقایسه نهایی دیوارچینی هبلکس با وال‌پست نوین یا روش‌های سنتی

مقایسه این دو رویکرد نشان می‌دهد که سیستم ملات‌دار سنتی، بار مرده سنگینی به سازه تحمیل کرده و در برابر زلزله مستعد آوار شدن است، در حالی که روش مدرن هبلکس، بر پایه اتصالات مکانیکی، چسب‌های منعطف و ایجاد جداسازی لرزه‌ای استوار است. یک چالش مهندسی در اینجا وجود دارد: روش سنتی در نگاه اول ارزان‌تر به نظر می‌رسد و حس یکپارچگی صلب می‌دهد، اما در برابر زلزله‌های متوسط هم آسیب‌پذیر است و هزینه ترمیم بالایی دارد. در مهندسی روز دنیا، دیوارچینی با بلوک‌های AAC به دلیل حذف خطاهای انسانی ملات‌سازی، عایق‌بندی بی‌نظیر (به حداقل رساندن اتلاف انرژی) و قابلیت جذب انرژی لرزه‌ای بدون تخریب، در پروژه‌های مدرن بسیار عالی عمل می‌کند. در نهایت، انتخاب این سیستم تضمین‌کننده رعایت الزامات مبحث هشتم و پیوست ششم آیین‌نامه 2800 است.

در نهایت، اجرای سفت‌کاری مهندسی ترکیبی از علم دینامیک سازه، علم مواد و ظرافت اجرایی است. چه به دنبال اجرای پارتیشن‌های داخلی یک آپارتمان تحت نظارت شرکت ساختمانی صاد باشید و چه در حال ساخت یک مجتمع تجاری عظیم، درک عمیق رفتار میانقاب‌ها در برابر بارهای ثقلی و زلزله، کلید ساختن دیواری است که در گذر زمان ایستا، ایمن و حافظ جان ساکنین باقی بماند.

تجربیات کارگاهی اجرای دیوارچینی هبلکس

ریزش دیوار در زلزله کابوس هر پیمانکار و مهندس ناظری است. دلایل این فاجعه چیست؟ در اجرای غیراصولی، عدم اجرای میلگرد بستر در رج‌ها و استفاده از ملات ضخیم ماسه سیمان (به جای چسب مخصوص) از اصلی‌ترین دلایل است که باعث از بین رفتن پیوند بلوک‌ها می‌شود. مورد دیگر، چسباندن سفت و سخت رج آخر به زیر سقف است که خیز تیر را به دیوار منتقل کرده و باعث ترک‌های قطری عمیق در فصل بهره‌برداری می‌شود. در بحث تاسیسات، استفاده از چکش و قلم برای کندن جای لوله‌ها به جای دستگاه شیارزن، یک اشتباه آماتور اما بسیار رایج است که علاوه بر از بین بردن مقطع موثر بلوک، باعث سوختن مقاومت خمشی دیوار شده و ایجاد مسیر گسیختگی در زمان لرزش ساختمان می‌شود.