پله پیما

ساخت و نصب پله پیما

از دیدگاه یک متخصص سازه و تأسیسات، پله پیما فراتر از یک وسیله کمکی، یک سیستم بالابرنده هوشمند و سازگار با فضای ساختمان است. هدف اصلی نصب پله پیما معلولین یا افراد کم‌توان،  همانند ساخت بالابر هیدرولیکی افزایش کیفیت زندگی و استقلال حرکتی ساکنین، بدون نیاز به تغییرات سازه‌ای عمده یا نصب آسانسور است. تفاوت ماهوی پله پیما با آسانسور در ماهیت غیرثابت و تبعیت مسیر حرکتی از هندسه پله‌ها است که نیازمند محاسبات دینامیکی و استاتیکی دقیق روی ریل و اتصالات است.

طراحی و اجرای مراحل ساخت و نصب پله پیما باید کاملاً تابع الزامات فنی و ایمنی استاندارد (مانند استاندارد ملی ایران ISIRI 10926) باشد. شرکت ساختمانی صاد با تأمین و فروش انواع پله پیما و تجهیزات پله پیما با کیفیت، تضمین می‌کند که محصولات ارائه شده کاملاً منطبق با اصول مهندسی و ایمنی ساختمان هستند.

انواع پله پیما

تقسیم‌بندی انواع پله پیما عمدتاً بر اساس شکل هندسی مسیر پله است که مستقیماً بر پیچیدگی طراحی ریل و در نتیجه هزینه ساخت پله پیما تأثیر می‌گذارد.

۱. پله پیما مستقیم

• مشخصات فنی: این نوع پله پیما برای مسیرهایی با شیب ثابت و بدون پاگرد یا پیچ طراحی شده است. ریل (Rail) معمولاً از جنس آلومینیوم یا فولاد بوده و به صورت مدولار و با طول‌های استاندارد تولید می‌شود.
• مزیت مهندسی: سادگی نصب، کاهش زمان و هزینه ساخت پله پیما و نگهداری آسان‌تر. این مدل اغلب به عنوان پله پیما وارداتی با کیفیت بالا در دسترس است.
• سیستم محرکه: معمولاً از سیستم دنده و شانه (Rack and Pinion) استفاده می‌شود که توسط یک موتور الکتریکی DC با ولتاژ پایین (اغلب ۲۴ ولت) کار می‌کند. این موتورها توسط باتری‌های قابل شارژ تغذیه می‌شوند که ایمنی در هنگام قطع برق را تضمین می‌کند.

۲. پله پیما منحنی

• مشخصات فنی: برای پلکان‌های با پاگرد، خمیدگی ۹۰ یا ۱۸۰ درجه، و یا پلکان‌های مارپیچ طراحی می‌شوند. ریل این انواع پله پیما باید به صورت سفارشی و بر اساس نقشه سه‌بعدی دقیق پله‌ها (با استفاده از سیستم فتوگرامتری یا اسکن لیزری) تولید شود.
• چالش‌های سازه‌ای: طراحی ریل منحنی نیازمند دقت بالا در انحنا و اتصالات است تا تنش‌های وارده به سازه پله و خود ریل به صورت یکنواخت توزیع شوند. این امر بر هزینه ساخت پله پیما می‌افزاید.
• کاربرد تخصصی: این مدل‌ها بیشتر برای پله پیما معلولین در فضاهایی با معماری پیچیده به کار می‌روند.

۳. پله پیما سکویی

• کاربری تخصصی: این مدل‌ها با یک سکوی (Platform) بزرگ تجهیز شده‌اند که امکان حمل ویلچر یا کالسکه را فراهم می‌کنند. این پله پیما معلولین اغلب در ساختمان‌های عمومی یا در مسیرهای ورودی آپارتمان‌ها نصب می‌شوند.
• الزامات ایمنی: نیاز به سیستم‌های حفاظتی قوی‌تر، نرده‌های محافظ متحرک و مکانیزم‌های قفل‌شوندگی سکو در توقفگاه‌ها برای جلوگیری از سقوط ویلچر.

تجهیزات پله پیما

کلیه تجهیزات پله پیما باید دارای استانداردهای اروپایی (مانند EN 81-40) یا معادل‌های ملی باشند تا ایمنی مکانیکی و الکتریکی کاربر تضمین شود.

۱. سیستم ریل

• اتصال سازه‌ای: ریل پله پیما مستقیماً به کف پله‌ها یا دیواره کناری پله (و نه به دیوار اصلی ساختمان) متصل می‌شود. محاسبات مهندسی نشان می‌دهد که نقاط اتصال باید تحمل بار متمرکز حداقل ۱۵۰ کیلوگرم را داشته باشند تا پایداری در برابر گشتاورهای خمشی هنگام حرکت را تضمین کنند.
• تعیین فاصله: فاصله بین پایه‌های نگهدارنده ریل (Stanchions) باید با توجه به وزن پله پیما (شامل وزن دستگاه و ظرفیت حمل بار) و جنس سازه پله‌ها (بتنی، فلزی یا چوبی) تعیین شود.

۲. سیستم محرکه و باتری

• تأمین برق اضطراری: استفاده از موتورهای ۲۴ ولت DC که با باتری‌های Maintenance-Free تغذیه می‌شوند، استاندارد فنی در انواع پله پیما است. این باتری‌ها تضمین می‌کنند که دستگاه حتی در صورت قطع برق، توانایی حداقل ۱۰ تا ۱۵ بار رفت و برگشت را داشته باشد.
• شارژ هوشمند: سیستم شارژر باید هوشمند بوده و در ایستگاه‌های توقف بالا و پایین، باتری‌ها را به صورت خودکار شارژ کند تا از دشارژ کامل و آسیب به باتری جلوگیری شود.

۳. سیستم‌های ایمنی حیاتی

• سنسورهای برخورد (Obstruction Sensors): تجهیزات پله پیما شامل سنسورهایی در لبه‌های صندلی و سکو هستند که در صورت برخورد با هر مانعی در مسیر پله، فوراً حرکت را متوقف می‌کنند.
• کمربند ایمنی و قفل: برای جلوگیری از سقوط، صندلی پله پیما باید مجهز به کمربند ایمنی با قفل مطمئن باشد.
• قابلیت چرخش صندلی (Swivel Seat): صندلی باید در ایستگاه بالا یا پایین قابل چرخش باشد تا کاربر بتواند به راحتی و بدون خطر روی پله‌ها، سوار یا پیاده شود.

مراحل ساخت و نصب پله پیما و نکات اجرایی مهندسی

اجرای استاندارد مراحل ساخت و نصب پله پیما ضامن عملکرد ایمن و بهینه دستگاه است. این مراحل شامل ارزیابی دقیق معماری و سازه می‌باشد.

۱. ارزیابی اولیه و نقشه‌برداری دقیق

• بررسی عرض پله: عرض مؤثر پله پس از نصب پله پیما (با صندلی جمع‌شده) نباید از حداقل استاندارد عرض پله (طبق مبحث ۴ مقررات ملی) کمتر شود تا مسیر فرار اضطراری مسدود نگردد.
• تعیین نقاط تکیه‌گاه: تیم مهندسی شرکت ساختمانی صاد، مقاومت سازه پله در نقاط اتصال ریل را بررسی کرده و در صورت لزوم، تمهیدات لازم برای تقویت نقاط تکیه‌گاه یا استفاده از روش‌های توزیع بار را اجرا می‌کنند.

۲. اجرای مکانیکی و الکتریکی

• هم‌ترازی ریل (Rail Alignment): ریل باید با دقت بسیار بالا و بدون هیچ‌گونه ناهم‌ترازی یا گسیختگی در محل اتصالات قطعات (Joints) نصب شود. کوچک‌ترین عدم انطباق می‌تواند باعث لرزش و سایش زودرس در سیستم دنده و شانه شود.
• کابل‌کشی: تأمین برق ۲۲۰ ولت شهری برای شارژر و نصب آن در نزدیکی ایستگاه بالایی یا پایینی. سیم‌کشی باید در داخل پوشش‌های محافظ قرار گیرد تا از هرگونه تماس و آسیب محیطی جلوگیری شود.

هزینه ساخت پله پیما

هزینه ساخت پله پیما مستقیماً به پیچیدگی مسیر (مستقیم یا منحنی)، برند سازنده (پله پیما وارداتی) و نوع تجهیزات پله پیما اضافی (مانند صندلی چرخشی برقی، ریموت کنترل) وابسته است.

۱. تحلیل قیمت بر اساس نوع و منبع تأمین

• پله پیما منحنی: به دلیل نیاز به مهندسی معکوس و ساخت ریل‌های سفارشی، قیمت نهایی این انواع پله پیما می‌تواند ۲ تا ۳ برابر مدل‌های مستقیم باشد.
• پله پیما وارداتی: معمولاً به دلیل بهره‌مندی از استانداردهای ایمنی سختگیرانه (مانند CE اروپا) و کیفیت بالای مواد اولیه، هزینه ساخت پله پیما وارداتی بیشتر است، اما عمر مفید و پایداری بالاتری را تضمین می‌کند.

۲. ملاحظات اقتصادی برای طول عمر

• هزینه نگهداری: در نظر گرفتن برنامه نگهداری سالیانه برای بررسی باتری‌ها، سیستم دنده و شانه و سنسورهای ایمنی یک الزام فنی است. عمر مفید باتری‌ها بین ۳ تا ۵ سال است و تعویض به موقع آن‌ها، تضمین‌کننده عملکرد اضطراری دستگاه است.
• مصرف انرژی: به دلیل استفاده از برق DC و شارژ هوشمند، مصرف برق پله پیما بسیار ناچیز بوده و تأثیر معنی‌داری بر هزینه ساخت پله پیما در بلندمدت ندارد.

نکات مهندسی در انتخاب و خرید پله پیما

تجربه ما در تأمین و نصب انواع پله پیما در فضاهای مسکونی و تجاری و بالابر مغازه نشان می‌دهد که توجه به جزئیات فنی زیر می‌تواند ایمنی و کارایی سیستم را به حداکثر برساند:

1. تحلیل لرزش و صدا (Vibration Analysis): قبل از نهایی کردن خرید، حتماً دستگاه را در شرایط بارگذاری نزدیک به حداکثر ظرفیت تست کنید. هرگونه لرزش غیرعادی یا صدای بلند نشان‌دهنده ناهماهنگی در سیستم انتقال قدرت یا عدم دقت در تولید ریل است. پله پیما وارداتی با کیفیت بالا دارای پروفیل‌های ریل با دقت ابعادی بسیار بالا هستند که لرزش را به حداقل می‌رسانند.
2. اهمیت موقعیت پارکینگ (Parking Position): در صورت امکان، محل توقف و پارکینگ نهایی پله پیما را به گونه‌ای انتخاب کنید که صندلی کاملاً از مسیر پله جمع شده و در فضای امن قرار گیرد (مثلاً با ریل تاشو یا مفصلی). این امر از مسدود شدن مسیر اصلی پله‌ها برای سایر ساکنین و ایجاد خطر برخورد جلوگیری می‌کند.
3. توجه به مقاومت حرارتی (Thermal Resistance): در صورت نصب پله پیما در فضای باز یا مکان‌هایی که در معرض نور مستقیم خورشید قرار دارند، اصرار کنید که تجهیزات پله پیما، به ویژه صندلی و روکش ریل، از جنس مواد مقاوم در برابر اشعه UV و تغییرات دمایی ساخته شده باشند تا دچار ترک‌خوردگی یا تغییر رنگ (Degradation) نشوند.

خرید پله پیما از شرکت ساختمانی صاد

شرکت ساختمانی صاد به عنوان تأمین‌کننده کالاهای ساختمانی، انواع پله پیما معلولین، پله پیما وارداتی و تجهیزات پله پیما را با بالاترین کیفیت مهندسی عرضه می‌کند. ما با تکیه بر دانش فنی مهندسین سازه و تأسیسات، مشاوره تخصصی در زمینه انتخاب صحیح انواع پله پیما، اجرای دقیق مراحل ساخت و نصب پله پیما و برآورد واقعی هزینه ساخت پله پیما را ارائه می‌دهیم تا اطمینان حاصل شود که سیستم نصب شده، بالاترین استانداردهای ایمنی و عملکردی را برآورده می‌کند.