یونولیت ریزدانه

یونولیت سقفی ریزدانه چیست؟

فوم سقفی ریزدانه نوعی پلاستوفوم ساختمانی با تراکم سلولی بسیار بالا است که برای تحمل بارهای اجرایی سنگین، جلوگیری از نشت شیره بتن و افزایش ایمنی سقف تیرچه بلوک تولید می شود.

بر اساس سال ها حضور در کارگاه های ساختمانی و بررسی رفتار مصالح پلیمری تحت تنش های برشی و فشاری سه مزیت مهندسی این محصول به این شکل دسته بندی می کنم:

• یکپارچگی: تراکم بالای دانه های پلی استایرن مانع از خرد شدن بلوک زیر چکمه کارگران و تجهیزات در زمان بتن ریزی می شود.
• اقتصاد: جلوگیری از فرار دوغاب سیمان هزینه های پنهان تراشیدن سقف طبقات پایین و هدررفت بتن را کاملاً حذف می کند.
• عایق: ساختار سلول بسته فشرده در فوم ریزدانه پل حرارتی را در سقف به طور کامل قطع کرده و از هدررفت انرژی جلوگیری می کند.

تفاوت فوم سقفی ریزدانه و معمولی (درشت دانه) چیست؟

در دنیای مهندسی عمران و سازه انتخاب مصالح تنها یک تصمیم خرید ساده نیست بلکه یک استراتژی برای حفظ یکپارچگی سازه در برابر بارهای مرده و زنده است. بسیاری از پیمانکاران تازه کار در زمان خرید متوجه تفاوت ساختاری این دو نوع فوم نمی شوند. برخلاف کاتالوگ های تبلیغاتی که معمولاً روی ظاهر محصول تمرکز دارند تفاوت فوم سقفی ریزدانه و معمولی درشت دانه دقیقاً در فرآیند پخت و میزان انبساط پلی استایرن در دیگ های بخار نهفته است.

در تولید یونولیت سقفی ریزدانه دانه های مواد اولیه با کنترل دقیق فشار بخار آب به گونه ای منبسط می شوند که بیشترین تراکم و کمترین فضای خالی بین دانه ای ایجاد شود. فوم های درشت دانه حباب های هوای بزرگتری دارند و پیوند بین دانه های آن ها به شدت ضعیف است. وقتی یک فوم درشت دانه را با دست فشار می دهید دانه ها به راحتی از هم جدا می شوند و صدای شکستن ساختار آن ها به گوش می رسد. اما یونولیت ریزدانه مانند یک اسفنج متراکم پلیمری عمل می کند. خرید یونولیت سقفی ریزدانه از شرکت ساختمانی صاد به معنای انتخاب محصولی است که در زمان برش با اره یا المنت حرارتی به هیچ وجه خرد نمی شود و محیط کارگاه را با برفک های پلاستیکی آلوده نمی کند.

یکی از مفاهیم جدیدی که در سالهای اخیر در آیین نامه های بتن به آن توجه ویژه ای شده است پدیده تغییر نسبت آب به سیمان موضعی است. فوم های درشت دانه به دلیل داشتن فضاهای خالی بزرگ رطوبت بتن تازه را به خود جذب می کنند. این مکش آب باعث می شود بتن در مجاورت بلوک ها خشک شده و دچار ترک های مویی شود. اما میزان جذب آب در فوم سقفی ریزدانه تقریباً صفر است و این یعنی حفظ کیفیت بتن در ایده آل ترین حالت ممکن.

مزایای یونولیت ریزدانه

• مقاومت خمشی و فشاری مضاعف در زمان بتن ریزی

به دلیل تراکم بالای گرانول ها و انسجام شبکه ای در یونولیت ریزدانه، مقاومت نقطه ای قالب به شدت افزایش می یابد. این ویژگی فیزیکی باعث می شود بلوک ها در برابر ضربات شلنگ پمپ بتن و تردد مداوم کارگران در زمان آرماتوربندی سقف شکسته نشوند و خطرات جانی و اجرایی در سطح کارگاه به حداقل برسد.

• جلوگیری از نفوذ شیره بتن و کنترل بار مرده

ساختار سلولی بسته و سطح رویه کاملا صیقلی در بلوک های ریزدانه، مانع از جذب آب و شیره بتن تازه می شود. از نظر مهندسی تکنولوژی بتن، این امر نه تنها نسبت آب به سیمان را در دال سقف حفظ می کند و مانع از افت مقاومت بتن می شود، بلکه از افزایش ناخواسته بار مرده سقف به دلیل رسوب ملات در حفره های یونولیت جلوگیری می نماید.

• برش پذیری دقیق و کاهش چشمگیر پرت مصالح

در تجربیات اجرایی شرکت ساختمانی صاد بارها مشاهده کرده ایم که هنگام استفاده از المنت حرارتی برای سایز کردن بلوک ها در پای کار، نمونه های ریزدانه برشی بسیار تمیز و بدون ریزش دانه ها دارند. این انسجام بافتی باعث کاهش ضایعات کارگاهی و حفظ هندسه دقیق قالب بین تیرچه ها می شود.

• ارتقای شاخص های عایق حرارتی و صوتی

فشردگی بیشتر و کاهش فضای خالی بین حباب های پلی استایرن در نوع ریزدانه، انتقال حرارت از طریق همرفت داخلی را محدودتر می کند. این ساختار متراکم تر، ضریب انتقال صوت و حرارت را بهبود بخشیده و الزامات مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان را با حاشیه اطمینان بالاتری پوشش می دهد.

معایب یونولیت ریزدانه

• قیمت تمام شده بالاتر برای کارفرما

تولید یونولیت ریزدانه نیازمند مصرف مواد اولیه بیشتر (تزریق گرانول متراکم تر) و صرف زمان طولانی تر در دیگ های بخار کارخانه است. این فرآیند تولید پیچیده تر، باعث افزایش قیمت واحد هر بلوک می شود که در پروژه های انبوه سازی با بودجه انقباضی، نیازمند توجیه اقتصادی و انجام مهندسی ارزش است.

• افزایش نسبی وزن بلوک فوم سقفی

اگرچه پلی استایرن انبساطی ذاتا متریال سبکی است، اما تراکم بالای گرانول های ریزدانه باعث می شود وزن هر بلوک نسبت به نمونه های درشت دانه، اندکی بیشتر باشد. هرچند این افزایش وزن در محاسبات لرزه ای کل سازه عدد بحرانی محسوب نمی شود، اما حمل و نقل دستی آن ها توسط کارگران در طبقات فوقانی برج ها کمی انرژی برتر خواهد بود.

• حساسیت به فرآیند پخت و خطر افت حجمی

بلوک های ریزدانه به دلیل تراکم بالا، رطوبت ناشی از تزریق بخار را مدت بیشتری در هسته مرکزی خود نگه می دارند. چنانچه کارخانه تولیدکننده، زمان استراحت یا کیورینگ (Curing time) استاندارد را در گرمخانه رعایت نکند، احتمال جمع شدگی و افت حجمی بلوک ها پس از نصب بین تیرچه ها وجود دارد که می تواند منجر به ایجاد درزهای ناخواسته گردد.

چالش های کارگاهی استفاده از یونولیت معمولی به جای یونولیت ریزدانه استاندارد

1- شکستگی فوم سقفی در زمان بتن ریزی

به عنوان یک مهندس سازه بارها در کارگاه های مختلف شاهد اشتباهات مهلک پیمانکاران بوده ام. کاتالوگ های کارخانه ای همیشه شرایط را ایده آل نشان می دهند اما واقعیت کارگاه چیز دیگری است. سقف در زمان بتن ریزی می لرزد. پمپ بتن ضربه می زند. کارگران با چکمه های سنگین و آغشته به گل و بتن روی بلوک ها می دوند. بتن رحم ندارد. وقتی پمپ شروع به کار می کند ضربات شیلنگ مانند پتک روی سقف فرود می آید. در چنین شرایط بحرانی فوم سقفی دیگر یک پرکننده ساده نیست بلکه یک قالب موقت باربر است.

2- مقاومت فشاری فوم سقفی در برابر وزن کارگر و بتن خیس

مقاومت فشاری فوم سقفی در برابر وزن کارگر و بتن خیس حیاتی ترین پارامتر در انتخاب این متریال است. بلوک درشت دانه در برابر بارهای نقطه ای به شدت ضعیف عمل می کنند. وقتی یک کارگر هشتاد کیلوگرمی پاشنه کفش خود را روی یک بلوک درشت دانه قرار می دهد تنش متمرکز باعث شکست ترد دانه های زیرین می شود. اما فوم سقفی ریزدانه به دلیل توزیع شبکه ای تنش این بارهای نقطه ای را مستهلک کرده و دچار گسیختگی نمی شود. این مقاومت بالا دلیل اصلی پیشنهاد ما برای خرید فوم سقفی ریزدانه در پروژه های بلندمرتبه است.

3- شکم دادن سقف و کرمو شدن تیرچه ها

برای درک بهتر اهمیت این موضوع پروژه ای در منطقه سعادت آباد تهران را به خاطر بیاورید که برای مشاوره به آنجا دعوت شده بودم. پیمانکار اسکلت برای کاهش هزینه های جاری از بلوک درشت دانه با دانسیته پایین استفاده کرده بود. روز بتن ریزی سقف پنجم فرا رسید. ضربه شیلنگ پمپ و وزن کارگرانی که برای مهار شیلنگ روی سقف می دویدند باعث شد چندین بلوک در وسط دهانه های بزرگ بشکند. کارگران در حال ویبره زدن بودند که ناگهان فوم ها از هم گسستند.

شیره جان بتن از میان دانه های درشت و از هم گسیخته مانند باران به طبقه پایین نشت کرد. سقف در همان نقطه شکم داد و دفرمگی شدیدی در تراز سقف کاذب ایجاد شد. بعد از گذشت چند روز و باز کردن جک ها و قالب ها با صحنه وحشتناک کرمو شدن تیرچه ها مواجه شدیم. شیره بتن فرار کرده بود و فقط شن و ماسه خشک اطراف میلگردها باقی مانده بود. اورلپ میلگردهای تقویتی نمایان شده بود و سازه از نظر ناظر و آیین نامه به طور کامل مردود اعلام شد. پیمانکار مجبور شد با هزینه ای سرسام آور بخش بزرگی از سقف را تخریب و ترمیم کند. تجربه من نشان می دهد اگر از همان ابتدا قیمت فوم سقفی ریزدانه را به عنوان یک سرمایه گذاری برای ایمنی می پذیرفتند و این محصول را از تامین کنندگان معتبری چون شرکت ساختمانی صاد تهیه می کردند این خسارت های میلیاردی هرگز رخ نمی داد.

تاثیر فوم سقفی ریزدانه در جلوگیری از نشت شیره بتن

یکی از مفاهیم عمیق در تکنولوژی بتن حفظ دوغاب یا همان خمیر سیمان است. شیره بتن عامل اصلی چسبندگی سنگدانه ها تامین مقاومت فشاری نهایی و محافظت از آرماتورها در برابر خوردگی است. متاسفانه بسیاری از مجریان به این مسئله دیدگاه علمی ندارند.

کاهش پرت بتن با استفاده از یونولیت سقفی ریزدانه

تاثیر فوم سقفی ریزدانه در جلوگیری از نشت شیره بتن یک مزیت پنهان اما به شدت اقتصادی است. فوم های درشت دانه دقیقاً مانند یک آبکش عمل می کنند. در اثر لرزش دستگاه ویبراتور دوغاب سیمان از درزها و خلل و فرج بین دانه های درشت فوم فرار کرده و به طبقات پایین می ریزد. کاهش پرت بتن با استفاده از یونولیت سقفی ریزدانه باعث می شود حجم بتن ریخته شده با حجم برآورد شده در متره تطابق کامل داشته باشد. با خرید فوم سقفی ریزدانه از شرکت ساختمانی صاد دیگر نیازی نیست در انتهای روز بتن ریزی نگران کم آمدن بتن و سفارش میکسر اضافه باشید.

استاندارد یونولیت سقفی ریزدانه و الزامات ایمنی

تولید و استفاده از متریال های پلیمری در داخل ساختمان نیازمند رعایت سخت گیرانه ترین استانداردها است. استاندارد یونولیت سقفی ریزدانه بر اساس الزامات مبحث سوم مقررات ملی ساختمان و استانداردهای سازمان ملی استاندارد ایران تدوین شده است تا از بروز فجایع جانی و مالی جلوگیری کند.

دانسیته استاندارد فوم سقفی ریزدانه

تراکم یا چگالی متریال که در بازار به آن دانسیته می گویند نقش مهمی در کیفیت دارد. دانسیته استاندارد فوم سقفی ریزدانه معمولاً بین دوازده تا پانزده کیلوگرم بر متر مکعب در نظر گرفته می شود. البته باید با دید مهندسی به این موضوع نگاه کرد. دانسیته بالا به تنهایی تضمین کننده کیفیت نیست. ترکیب دانسیته استاندارد با ساختار ریزدانه بودن است که یک محصول بی نظیر خلق می کند. برخی کارگاه های زیرپله ای با اضافه کردن ماسه بادی یا ضایعات سنگین به مواد اولیه وزن فوم را بالا می برند در حالی که بافت آن به شدت شکننده است. شرکت ساختمانی صاد این تضمین را می دهد که محصولات ارائه شده دارای دانسیته واقعی پلیمری هستند.

وزن استاندارد بلوک یونولیت سقفی ریزدانه

مهندسین ناظر معمولاً در کارگاه با استفاده از ترازوی دیجیتال متریال ها را کنترل می کنند. وزن استاندارد بلوک یونولیت سقفی ریزدانه کاملاً به ابعاد قالب بستگی دارد. به طور مثال یک بلوک استاندارد پلاستوفوم با طول دو متر عرض پنجاه سانتی متر و ارتفاع بیست و پنج سانتی متر که با دانسیته دوازده تولید شده باشد باید وزنی در حدود یک و نیم کیلوگرم داشته باشد. تلورانس وزنی نباید بیشتر از پنج درصد باشد در غیر این صورت نشان دهنده عدم پخت یکنواخت در دیگ بخار است.

ایمنی سقف تیرچه بلوک با فوم های کندسوز ریزدانه

آتش سوزی در حین جوشکاری سقف یکی از بزرگترین کابوس های مهندسان مجری است. ایمنی سقف تیرچه بلوک با فوم های کندسوز ریزدانه خط قرمز مراجع ذی صلاح است. فوم های ریزدانه استاندارد حاوی مواد تاخیرانداز شعله یا کندسوز کننده هستند. برخلاف فوم های ارزان قیمت که در برابر حرارت به سرعت مشتعل شده و گازهای سمی کشنده تولید می کنند فوم کندسوز شرکت ساختمانی صاد در برابر شعله مستقیم تنها جمع شده و از منبع حرارت دور می شود و به هیچ وجه اجازه گسترش حریق در سطح سقف را نمی دهد.

نحوه اجرای صحیح گچ و خاک زیر سقف فوم ریزدانه

به عنوان یک متخصص در زمینه گچ و خاک و مصالح پایه گچی باید به یک چالش بزرگ و همیشگی در نازک کاری اشاره کنم. چسبندگی ملات های سنتی به سطوح پلیمری و صیقلی همیشه دردسرساز است. برخی معماران سنتی به اشتباه تصور می کنند فوم های درشت دانه به دلیل سطح ناصاف ظاهراً چسبندگی بهتری برای ملات گچ ایجاد می کنند. اما تجربه من ثابت کرده است که ملات گچ پس از خشک شدن روی فوم های درشت دانه با کوچکترین تنش حرارتی طبله کرده و جدا می شود.

نحوه اجرای صحیح گچ و خاک زیر سقف فوم ریزدانه نیازمند درک رفتار مصالح ناهمگن است. سطح یونولیت ریزدانه بسیار صاف و یکدست است. برای جلوگیری از ترک خوردن سقف کاذب یا اندود گچ باید حتماً از شبکه های پلیمری مش فایبرگلاس یا رابیتس بندی استفاده کرد. همچنین اجرای شیارهای کم عمق با ابزار مخصوص روی سطح فوم پیش از گچ کاری درگیری مکانیکی اندود گچ و خاک را با بستر پلیمری به شدت افزایش می دهد. با رعایت این اصول مهندسی گچ کاری روی محصولات شرکت ساختمانی صاد هرگز دچار ترک های مویی و ریزش نخواهد شد.

راهنمای خرید و بررسی قیمت فوم سقفی ریزدانه

بازار مصالح ساختمانی ایران پر از واسطه ها دلالان و متاسفانه محصولات بازیافتی و بی کیفیت است. خرید یونولیت سقفی ریزدانه نیازمند دقت به جزئیات فنی و از همه مهمتر اعتبار تامین کننده است. ما در شرکت ساختمانی صاد با درک دردهای اجرایی پیمانکاران بهترین نوع فوم های سقفی را پس از پاس کردن تست های کنترل کیفیت کارگاهی به فروش می رسانیم.

قیمت فوم سقفی ریزدانه مستقیماً به نوسانات قیمت مواد اولیه پتروشیمی میزان تراکم و هزینه های انرژی دیگ های بخار بستگی دارد. قیمت یونولیت سقفی ریزدانه به دلیل مصرف بیشتر مواد اولیه خالص و فرآیند پخت طولانی تر طبیعتاً از فوم های بی کیفیت بازار بالاتر است. اما همانطور که در بخش های قبل به صورت تحلیلی بررسی کردیم این اختلاف قیمت جزئی در همان روز اول بتن ریزی با حذف هزینه های پرت بتن و تمیزکاری طبقات جبران می شود. برای استعلام قیمت فوم سقفی ریزدانه و دریافت مشاوره های تخصصی سازه ای کارشناسان شرکت ساختمانی صاد همواره در کنار شما هستند.

الزامات فنی و مهندسی در اجرای یونولیت سقفی ریزدانه

در این بخش به بررسی دقیق الزامات فنی و کارگاهی مورد نیاز برای استفاده بهینه از یونولیت سقفی ریزدانه می پردازیم. این توضیحات بر اساس تجربه های عملی در پروژه های مختلف و با هدف رفع ابهامات رایج مهندسان مجری و ناظران سازه تدوین شده است تا انتخاب و اجرای این محصول در سقف تیرچه بلوک و کرومیت به بهترین شکل صورت گیرد.

لزوم استفاده از زیرسازی مناسب با رابیتس یا مش فایبرگلاس

از منظر اصول مهندسی سازه و مطابق با آیین نامه های جدید نازک کاری اجرای مستقیم هرگونه اندود سیمانی یا گچی بر روی سطوح پلیمری مانند پلاستوفوم اکیداً ممنوع است. سطح یونولیت سقفی ریزدانه به دلیل تراکم بالا و صیقلی بودن چسبندگی مکانیکی کافی برای تحمل بار های اضافی اندود و همچنین تنش های ناشی از انقباض و انبساط حرارتی را فراهم نمی کند. لذا استفاده از شبکه های زیرسازی مانند رابیتس که به تیرچه ها یا میلگرد های حرارتی متصل می شوند یا مش های فایبرگلاس که با پرایمر های مخصوص روی یونولیت نصب می گردند کاملاً الزامی است. این اقدام پیشگیرانه از بروز ترک های سطحی طبله کردن و در موارد بحرانی سقوط احتمالی سقف کاذب جلوگیری می کند و ایمنی سازه را در برابر زلزله تضمین می نماید.

توجیه اقتصادی و بررسی دلایل تفاوت قیمت فوم ریزدانه

بسیاری از پیمانکاران در هنگام خرید با مشاهده اختلاف قیمت بین یونولیت سقفی ریزدانه و فوم های معمولی درشت دانه ترجیح را به خرید محصول ارزان تر می دهند. اما این دیدگاه از منظر اقتصاد مهندسی صحیح نیست. دلیل اصلی گران تر بودن فوم ریزدانه میزان مواد اولیه پتروشیمی یا همان پلی استایرن است که برای تولید یک حجم یکسان از بلوک به دلیل تراکم بالاتر دانه ها مقدار بیشتری مصرف می شود. در واقع قیمتی که برای یونولیت سقفی ریزدانه پرداخت می کنید هزینه خرید مقاومت فشاری بالاتر کاهش پرت بتن حذف هزینه های تمیزکاری طبقات پایین و اطمینان از عدم شکستگی بلوک در روز بتن ریزی است. این هزینه اولیه در طول پروژه به طور قابل توجهی بازگشت سرمایه دارد و استرس های کارگاهی را به حداقل می رساند.

روش های کارگاهی برای تشخیص اصالت یونولیت ریزدانه

بازار مصالح ساختمانی متاسفانه مملو از محصولات تقلبی و نامرغوب است. تشخیص یونولیت سقفی ریزدانه اصل از فوم های درشت دانه ای که با ظاهر فریبنده عرضه می شوند نیازمند دقت به چند پارامتر کلیدی است. یکی از ساده ترین و در عین حال کاربردی ترین روش ها انجام تست فشار انگشت است. کافی است انگشت شست خود را با کمی فشار بر سطح بلوک وارد کنید. در فوم تقلبی و درشت دانه دانه ها به سرعت از هم گسسته شده و با صدای تق می شکنند و جای انگشت شما یک حفره ایجاد می کند. اما فوم ریزدانه اصل مقاومت فشاری الاستیک بالایی از خود نشان داده و تنها کمی فرو می رود و دانه ها از هم جدا نمی شوند. علاوه بر این محصولات عرضه شده در شرکت ساختمانی صاد دارای دانه بندی کاملاً یکنواخت و بدون کوچکترین فضای خالی بین دانه ای هستند که با یک نگاه چشمی دقیق قابل تشخیص است.

انتخاب دانسیته بهینه یونولیت سقفی برای سقف تیرچه کرومیت

سقف تیرچه کرومیت یا تیرچه فلزی با جان باز به دلیل فاصله بیشتر بین تیرچه ها نیازمند بلوک یونولیت با طول بیشتر معمولاً هفتاد سانتی متر و گاهاً بیشتر هستند. هرچه طول بلوک بیشتر شود ممان خمشی ناشی از وزن بتن خیس در وسط دهانه افزایش می یابد و خطر شکستن فوم به شدت بالاتر می رود. برای اجرای سقف کرومیت خرید یونولیت سقفی ریزدانه با دانسیته حداقل دوازده تا پانزده کیلوگرم بر متر مکعب اکیداً توصیه می شود تا بلوک ها در زمان اجرای بتن سقف دچار خمش شکم دادن یا شکستگی ناگهانی نشوند و یکپارچگی سقف به طور کامل حفظ گردد.